Beurs in Utrecht voor redelijk serieuze belegger

AMSTERDAM, 27 MAART. Het Nederlands Instituut voor het bank- en effectenbedrijf (Nibe) is een van de honderd standhouders op de Beurs voor geldzaken '96 en de Beurs voor zakelijke financiën '96 die met ingang van morgen tot en met zaterdag wordt gehouden in de Utrechtse Jaarbeurs. Op deze publieksbeurs zijn tal van financiële produkten en diensten te vinden die één gemeenschappelijke noemer hebben: geld. En dat is van groot belang voor privé-personen, denk aan sparen, beleggen, verzekeren, vermogensbeheer, pensioenen en hypotheken. Maar ook zakelijk draait het om uiteindelijk om geld bij accountancy, de fiscus, spaarlonen, ook hier de pensioenen, employee benefits en verzekeringen.

De bezoekers van deze beurs zullen hun hart kunnen ophalen aan adviezen die de standhouders maar al te graag verstrekken. En wie nog meer te weten wil komen, kan deelnemen aan een of meer van de 160 workshops. Het is voor de tweede keer dat deze beurs wordt gehouden. Bij de eerste editie, in februari vorig jaar, betitelde 61 procent van de bezoekers zich als “een redelijk serieuze belegger”, terwijl veel mensen ook specifiek op zoek waren naar informatie over vermogensopbouw en pensioenen.

De adjunct-directeur van het Nibe, drs. J.J.M. Schipper, staat niet zo te kijken van de belangstelling van de moderne consument voor 'personal finance planning'. Schipper: “De markt is heel open geworden. Bankieren en verzekeren liggen tegenwoordig heel dicht bij elkaar.” De laatste paar jaar ziet hij de opkomst van 'integrale advisering'. Het gaat allang niet meer alleen om een advies over een hypotheek of een belegging. Wie zich bij een bank meldt, zal daar een adviseur kunnen tegenkomen die een heel scala van financiële produkten en adviezen in de aanbieding heeft.

Het Nibe, als vereniging opgericht in 1968, heeft als doel de kennis van het bank- en effectenbedrijf te bevorderen, en het doet dat door middel van cursussen, publicaties in de breedste zin des woords en met een eigen bibliotheek en een tijdschrift. Per jaar bedient het Nibe 26.000 cursisten, van wie er 23.000 naast hun dagelijks werk thuis studeren met zelfstudiepakketten naar keuze over 25 onderwerpen, terwijl er 3.000 meedoen aan het zogenoemde contactonderwijs, waarbij zo'n twintig onderwerpen worden behandeld, van balanslezen tot de bestrijding van 'money laundering'. Voor het Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) en voor het Hoger Beroepsonderwijs (HBO) ontwikkelt het Nibe ook schoolboeken. Bijzonder actief is het Nibe met 'in company trainingen'. Dan kunnen onderwijs en training in specifieke vaardigheden worden afgestemd op de behoeften van een bedrijf.

Zo'n tien procent van alle cursisten komt van buiten het bankwezen, zoals van verzekeringsmaatschappijen of van makelaardijen in onroerend goed. Schipper: “Zelfs als we ons realiseren dat bankemployees soms in één jaar meer dan één cursus volgen, hebben we met onze opleidingen een fantastische penetratiegraad.” In het totale bankwezen werken thans circa 104.000 mensen, en het aantal cursisten van meer dan 20.000 per jaar bevestigt zijn stelling.

Zoals uit het cursusaanbod van het Nibe blijkt, is de 'cliënt-adviseur' sterk in opkomst. Die moderne variant van de oude, vertrouwde bankbediende moet de klant adviseren over een breed scala van onderwerpen. Daarbij komt dat de bekende scheiding tussen de particuliere en de zakelijke verkoopkanalen vaak niet meer opgaat.

Schipper: “Dat zie je heel duidelijk in het midden- en kleinbedrijf. Daar zijn de privé-geldzaken vaak heel moeilijk te scheiden van de zakelijke financiën. En de eigenaar van een éénmansbedrijf doet dat vaak zelf ook niet.” Na de hausse van de jaren vijftig en zestig, toen er veel kleine bedrijven werden opgericht, komen nu de problemen van de bedrijfsovername, van het pensioen voor de eigenaar, en van het verdelen van de toekomstige erfenis. Schipper voorziet nog veel werk aan de winkel voor zijn cursisten.

Hij constateert dat het opleidingsniveau van de financieel adviseurs toeneemt. In 1990 had nog zo'n tien procent van de Nibe-cursisten een opleiding op LBO-niveau. Zes jaar later is die categorie compleet afwezig. Voor de helft hebben de cursisten nu een MBO-diploma en de andere helft een HBO-diploma of hoger. De certificaten die worden uitgereikt na landelijke, schriftelijke examens, zijn niet gekoppeld aan automatische loonsverhogingen. Schipper:“Het zijn algemeen erkende diploma's en ze vergroten voor cursisten de kans op doorstroming bij het bedrijf waar zij werken.” Volgens Schipper zijn de diploma's “noodzakelijk, maar niet voldoende” voor een loopbaan met perspectieven in het bankwezen.

Met een terugtredende overheid, en met de politieke discussie over de toekomst van de sociale voorzieningen, beginnen steeds meer mensen zich af te vragen of zij in dit tijdsgewricht niet meer moeten sparen en beleggen. Maar zij weten vaak niet hoe dat moet, en adviseurs van diverse pluimage staan te springen om de onwetende spaarder annex belegger daarbij een handje te helpen. Schipper heeft voor de beginnelingen een paar eenvoudige adviezen: “Laat je niet gek maken. Je kunt beter rustig gaan slapen als je een dag gewacht hebt met een beslissing dan dat je wakker ligt van de zorgen dat je een dag te vroeg bent geweest.”

Voor aldiegen die zich de komende dagen in Utrecht vrijwillig blootstellen aan een bombardement van soms ingenieuze financiële constructies met “werkelijk prachtige opbrengsten”, aldus sommige verkopers, heeft Schipper een tweeledig advies: “Realiseer je altijd dat hoge opbrengsten gepaard gaan met hoge risico's, en wat een particulier niet begrijpt, dat moet hij ook niet doen.”