Sibelius

Sibelius: Vijfde symfonie, Bis CD-800; Skogsraet, Bis CD-815 (verschijnt in mei).

Zou een componist er blij mee zou als een door hem verworpen werkstuk jaren na zijn aardse bestaan opeens weer repertoire maakt? Musicologische schatgraverij naar het vergeten meesterwerk en de zucht tot repertoirevernieuwing binnen de smalle marges van de concertpraktijk gaan hand in hand bij het uitvoeren van steeds meer verschillende versies van bekende symfonieën. Deze tendens is enerzijds toe te juichen, anderzijds zal de componist er postuum wellicht zijn bedenkeningen bij hebben, en voor het publiek dat een gekoesterd muziekstuk wil beluisteren is het in toenemende mate een kwestie van de kleine lettertjes op programma's en cd's goed lezen.

Onlangs verscheen een opname van de oervorm van de Sibelius' Vijfde symfonie. Niet dat er een wereld van verschil bestaat tussen de bekende driedelige symfonie en haar nu weer beschikbare vierdelige voorganger. Maar toch, een paar pagina's meer noten, motieven die opeens door een andere instrumentgroep worden gespeeld, een andere voortgang - tezamen markeren zij toch een heleboel verschillen. En degene die verknocht is aan het aanzwellende hoornsignaal dat zo'n belangrijke stempel op de openingsmaten in de latere versies drukt, zal dat node missen in de oorspronkelijke.

Musicologisch gezien is de oervorm van Sibelius' Vijfde zonder twijfel een aanwinst, maar daar zal de doorsnee luisteraar niet van wakker liggen, ondanks de sterke uitvoering door het Finse Lahti Symfonie Orkest van dirigent Osmo Vänskä.

Ditzelfde gezelschap brengt binnenkort tevens een cd uit, waarop de soms triomfantelijk opzwepende en soms romantische klanken van het symfonisch gedicht Skogsraet (De bosnimf) zijn te beluisteren. Ook hiervan is de partituur in het vergeetboekje terechtgekomen, maar het zou Sibelius zeker deugd doen als het werk alsnog internationaal erkenning zou krijgen. Het is er goed genoeg voor.