Peking haalt bakzeil

DE CHINESE CRISIS is met een sisser afgelopen. Vandaag werden de schietoefeningen in de buurt van Taiwan afgelast. Pekings poging de presidentsverkiezingen op het eiland te beïnvloeden is op een fiasco uitgelopen. De door China als autocraat en sponsor van georganiseerde misdaad gedoodverfde Lee Teng-hui kreeg zaterdag de absolute meerderheid van de kiezers achter zich en achter zijn programma om Taiwan internationaal weer op de kaart geplaatst te krijgen.

De indruk dat zich achter de militaire provocaties een strijd om de macht in Peking afspeelde, is versterkt door de draai die de Chinese propaganda dit weekeinde maakte. Plotseling is er ruimte voor een inter-Chinese top en voor directe lucht-, zee- en postverbindingen over de straat van Taiwan heen. De verregaande betrokkenheid van het Taiwanese bedrijfsleven bij China's economische mirakel werd tot dusver nog altijd via Hongkong afgewikkeld. Als de jongste crisis daarin verandering brengt, is er een niet te onderschatten stap gezet op de weg naar een wezenlijke verbetering van de betrekkingen. VOORSTANDERS IN Peking van een harde aanpak van Taiwan hebben als gevolg van het averechtse resultaat van hun campagne bakzeil gehaald. Op het eiland is de ontwikkeling naar democratie onder Lee's leiding onomkeerbaar geworden. Het was zaterdag de eerste keer dat het staatshoofd door het volk werd gekozen en de campagnes van de verschillende rivalen waren in volstrekte vrijheid gevoerd. Voor sommigen in Peking was deze overdracht van de macht aan het volk in wat zij beschouwen als een Chinese provincie onaanvaardbaar.

Het is veel te vroeg om te veronderstellen dat Taiwan nu voor China op politiek gebied een voorbeeld zal worden, zoals het lange tijd in economische zin was. De economische explosie die zich in verschillende Chinese regio's voordoet, heeft de leiders in Peking ideologisch-politiek nog niet tot andere gedachten gebracht. Wat dat betreft kijken zij tegenwoordig liever naar Singapore dan naar Taiwan, voorbeeld als de stadstaat is van een vrije markt annex een strak geleide politiek. Maar een positieve wending in de praktische verhoudingen tussen Peking en Taipei zou toch zeer van pas komen. Al was het maar omdat zij de internationale status van Taiwan zou helpen vereenvoudigen.