Geen winnaars in GM-conflict

NEW YORK, 25 MAART. De werknemers van General Motors die achttien dagen hebben gestaakt zijn vorige week weer aan de slag gegaan. Twee fabrieken voor remsystemen in Dayton, Ohio, waren er verantwoordelijk voor dat in totaal 177.000 werknemers van GM niet meer vooruit konden.

Gisteren stemden de leden van de vakbond United Auto Workers (UAW) voor aanvaarding van het donderdag bereikte akkoord. In de overeenkomst die ze kregen voorgelegd kwam het woord uitbesteden of outsourcing niet voor, terwijl het daar allemaal om begonnen was. GM was van plan om onderdelen voor zijn auto's te betrekken van de Amerikaanse fabriek van Robert Bosch in South-Carolina, in plaats van bij zijn eigen dochteronderneming Delphi.

Daarbij zou banenverlies optreden. GM kan zijn voornemen uitvoeren maar er gaat volgens het akkoord geen werkgelegenheid verloren. Integendeel, in Dayton komen er 392 nieuwe banen bij en 120 bestaande banen blijven. GM betaalt bovendien in totaal 6,5 miljoen dollar compensatie aan zijn werknemers.

Wie heeft er gewonnen? Beide partijen hebben iets gewonnen maar niemand heeft een klinkende overwinning behaald. De staking was een schermutseling in een langlopend conflict. De UAW wint behoud van werkgelegenheid en compensatie voor zijn leden. GM lukt het om werk uit te besteden aan goedkopere producenten buiten het eigen bedrijf.

De bond heeft niet kunnen tegenhouden dat GM zijn eigen dochterondernemingen wil laten concurreren met bedrijven van buiten die goedkoper produceren. Aan de andere kant moet GM duurbetaalde banen handhaven. Een werknemer bij GM kost ongeveer 45 dollar per man per uur terwijl Robert Bosch ongeveer 15 dollar per man per uur kwijt is.

GM had gehoopt dat door een harde opstelling meer concessies van het concern zouden kunnen worden verkregen. Het bedrijf wil goedkoper produceren om niet achter te blijven bij Chrysler en Ford die een auto veel goedkoper produceren. De twee Detroitse collega's hebben respectievelijk 30 en 50 procent van hun onderdelenfabrieken in eigen huis terwijl dat percentage voor GM meer dan 70 bedraagt. De staking kostte GM ongeveer 750 miljoen dollar en dat zijn de concessies niet waard.

De bond heeft zich laten afschepen met een fooi en een paar honderd banen. Van de 270 gewonnen banen zullen er uiteindelijk maar een stuk of vijftig overblijven omdat GM door natuurlijke afvloeiing de mogelijkheid heeft zijn werknemersbestand in te krimpen. Volgens sommige economen heeft het automobielconcern in de afgelopen tien jaar door natuurlijke afvloeiing al honderdduizend banen kunnen schrappen.

Beide partijen hebben in deze staking even hun tanden laten zien. Het is echter niet het einde van de kwestie van de outsourcing. GM wil veel meer besparingen in de loonkosten omdat het uit concurrentie-overwegingen wil bezuinigen waar het maar kan.

Komende zomer hebben onderhandelingen plaats tussen de autombielwerkersvakbond UAW en de Grote Drie in Detroit voor een driejarig contract. GM hoopte onzekerheid over die onderhandelingen deels weg te nemen omdat het in september met de produktie van een aantal nieuwe modellen begint.

De staking heeft beide partijen erop geattendeerd dat het wel eens moeilijke onderhandelingen kunnen worden. In de VS wordt een nieuwe overeenkomst bereikt door middel van pattern-bargaining, waarbij een akkoord wordt bereikt met een van de autoproducenten dat als model geldt voor akkoorden met de andere twee.

Waarschijnlijk zal een akkoord met Chrysler als model gaan gelden. Chrysler, de kleinste van de Grote Drie, staat er verhoudingsgewijs het best voor en zal niet al te moeilijk doen over een paar concessies.

GM wil wel concessies doen maar heeft het politieke tij tegen. Het conflict raakt aan een fundamenteel thema in de huidige verkiezingscampagne: het dalen van het reële loon voor grote bevolkingsgroepen in de Verenigde Staten, met name de lager betaalden in loondienst. De bond voelt dat aan en zet zich schrap.

Vraag is echter hoe lang zij dat volhoudt. Het probleem is echter structureel van aard en een verkiezingsjaar is zo om.