VBO-leerling prefereert eigen, kleine school

DEN HAAG, 23 MAART. Leerlingen uit het voorbereidend beroepsonderwijs (VBO) voelen zich meer thuis op een categoriale school dan op een scholengemeenschap met verschillende schooltypen.

Dit concludeert het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) op basis van een onderzoek onder 11.500 middelbare scholieren op het voorbereidend beroepsonderwijs, Mavo, Havo en VWO. Ook hebben VBO-scholieren het op grote scholen die meer dan 800 leerlingen tellen, minder naar hun zin dan op kleinere. Eerder is uit onderzoek gebleken dat het welbevinden van scholieren de schoolprestaties beïnvloedt.

Sinds begin jaren negentig stimuleert het ministerie van Onderwijs juist de vorming van 'brede' scholengemeenschappen, waarin alle middelbare-schoolopleidingen onderdak vinden: Mavo, Havo en VWO en het voorbereidend beroepsonderwijs. Het aantal categoriale VBO-scholen is door dat beleid sterk teruggelopen. In 1992-1993 waren er nog 395 categoriale VBO-scholen, dit schooljaar zijn daarvan slechts 150 overgebleven. De rest is gefuseerd met andere schooltypen.

Staatssecretaris Netelenbos (Onderwijs) had het Nibud om het onderzoek gevraagd en stuurde de onderzoeksresulaten gisteren naar de Tweede Kamer. De Kamer wilde informatie over de gevolgen van de fusies in het voortgezet onderwijs. Vooral VVD en CDA zijn bang dat te grote scholen allerlei nadelen met zich meebrengen, zoals anonimiteit en lesuitval. Volgens het ministerie zijn de 'brede' scholen beter toegerust voor de nieuwe basisvorming en vergroten ze de overlevingskansen van het noodlijdende voorbereidend beroepsonderwijs.

Uit een door de staatssecretaris bijgevoegd overzicht blijkt dat het aantal scholen voor voortgezet onderwijs is teruggelopen van 1.528 in het schooljaar 1992-1993 tot 852 dit schooljaar. Een kwart van de scholen bevat inmiddels alle schooltypen.

Het gisteren gepresenteerde rapport is het eerste in een reeks die tot een beslissend oordeel over het fusie-beleid moet leiden. Hangende de onderzoeken zijn nieuwe fusieplannen uitgesteld. Uit het eerste Nibud-onderzoek komt naar voren dat de voorkeur van scholieren voor een grote of kleine school en een smalle of breed samengestelde school vaak samenhangt met de schoolsoort die leerlingen volgen. Alleen Havo-leerlingen deert het niet hoe groot de school is en welke onderwijstypen die biedt.

Mavo-leerlingen voelen zich meer op hun gemak op scholen met minder dan 800 leerlingen dan op grotere scholen. Daar staat tegenover dat zij zich beter thuisvoelen op een scholengemeenschap met twee of drie verschillende schooltypen dan op categoriale school.