String Trio of New York zoekt de lift naar de hemel

Concert: String Trio of New York (Regina Carter, viool; James Emery, gitaar; John Lindberg, contrabas) en Anthony Davis, piano. Gehoord: 21/3 BIMhuis, Amsterdam. Radio: 31/3 22 uur VPRO Jazz op Vier.

James Emery draagt geen paardestaart meer en John Lindberg heeft zijn snor afgeschoren, maar verder lijken ze sinds '79 geen spat veranderd. Toen liet het String Trio of New York hier voor het eerst van zich horen, onder andere in het oude BIMhuis. Ook muzikaal is er veel bij het oude gebleven. Gitarist Emery schrijft nog steeds ingewikkelde thema's, heel beweeglijk en nerveus, zoals gisteren bijvoorbeeld Kobalt Blue, terwijl bassist John Lindberg net als destijds meer lijkt te voelen voor ouderwetse swing, een beetje in de stijl van de Hot Club de France uit de late jaren dertig.

Dat het trio als geheel toch anders klinkt, ligt aan de vervanging van violist Billy Bang door Regina Carter. Was Bang een instrumentalist met een beperkte techniek maar wel een improvisator pur sang, bij Carter ligt het allemaal juist omgekeerd. Hoe meer er vastligt, hoe beter ze speelt, waarbij wat er op papier staat niet zoveel uitmaakt. Monks Ruby, my Dear, maakt ze glad en glanzend, een door haar zelf geschreven reggae-stukje komt gaaf uit de verf.

Het belangrijkste gevolg van de komst van Carter steekt in de timing van het trio. Was die met Bang erbij vrijwel altijd syncopisch, dus met de nadruk op de afterbeat, door miss Carter schuift het accent steeds meer naar de eerste tel. Het meest valt dit verschil met vroeger op als gastpianist Anthony Davis met het trio meespeelt, bijvoorbeeld in de standard Caravan, een stuk van Duke Ellington en Juan Tizol. Voor klassieke oren klinkt deze versie wellicht heel prettig maar de jazzfans schuifelen nerveus met hun voeten.

Onduidelijk is op wie Davis mikt met zijn solo-stuk getiteld Moods from an English Garden, geïnspireerd door schilderijen van Wassily Kandinsky. De vijf deeltjes klinken zowel abstract als expressionistisch dus wat de referentie betreft zit het wel goed, maar wie moet hier koud of warm van worden?

Dat het trio besluit met Heaven, gelicht uit een 'sacred concert' van Duke Ellington, is begrijpelijk voor wie de muziekproductie uit Amerika een beetje bijhoudt. Want of de nadruk nu op de eerste of de tweede tel ligt, de muziek nu een ramp is of zegen, het komt altijd uit de hemel en is dus eigenlijk bedacht door god, als men de persberichten mag geloven. De muziek van het String Trio of New York, destijds gepresenteerd als hoogst wereldse 'loft'-jazz, wil blijkbaar dolgraag in de lift naar 'daar'.