Globalisering (2)

In het boeiende 'globalisering is vuurproef voor het Westen' (NRC HANDELSBLAD, 16 maart) stelt Ben Knapen: “Niemand wil graag een racist worden genoemd en dat leidt soms tot een tragische relativering van het joods-christelijke c.q. Westerse erfgoed.”

Niet de angst voor racisme, veeleer een zoektocht naar de eigen historische wortels was het motief van intellectuelen en kunstenaars die die tocht ondernamen. De geschiedenis van het Amerikaanse continent begon niet in 1500, maar had al een geschiedenis, die van de indianen, die zich na 1500 nog zo'n 350 jaar voortzette, tot Seattle er de brui aan moest geven. Een ras was uitgemoord en culturen vernietigd.

Daarnaast was 'zwart' Amerika gedurende diezelfde tijd, vanaf de jaren zestig, op zoek naar zijn roots in Afrika. Het is niet reëel om dergelijke ontwikkelingen te zien als een “tragische relativering van het Westerse erfgoed”. Er zijn evenveel argumenten aan te voeren om het te willen zien als een verrijking en een relativering van een al te sterk Eurocentrisch denken.

De veranderde opvattingen over de Amerikaanse geschiedenis mogen misschien in eerste instantie wat zijn doorgeschoten, feit blijft dat de Amerikanen hun eigen geschiedenis hebben herontdekt die meer is dan alleen een Westerse. De navelstreng met Europa die er ooit was werd door de Tweede Wereldoorlog doorgesneden en vervangen door een streng richting West-Europa. Nu ook die streng is doorgesneden stelt Knapen mijns inziens terecht: “Echter daar is één reusachtig probleem, namelijk dat Europa niet bestaat.” Europa is meer dan ooit teruggeworpen op zichzelf.