Brussel begint handelsoverleg met Z.-Afrika

BRUSSEL, 23 MAART. De Europese Commissie kan binnenkort de onderhandelingen beginnen met Zuid-Afrika over een handels- en samenwerkingsovereenkomst. Intensief diplomatiek overleg in Brussel heeft de afgelopen dagen de interne meningsverschillen tussen de EU-lidstaten over zo'n akkoord uit de weg geruimd.

Met het sluiten van een handelsovereenkomst, waartoe al enige tijd geleden toezeggingen waren gedaan, wil de EU een bijdrage leveren aan het democratiserings- en economische ontwikkelingsproces in Zuid-Afrika. Maar vorige maand ontstond tijdens een bijeenkomst van de EU-ministers van buitenlandse zaken een conflict over het onderhandelingsmandaat dat de Europese Commissie meekrijgt. Tot woede van Nederland wilden onder andere Frankrijk en Duitsland dat een groot aantal, voor een belangrijk deel agrarische produkten, niet zouden worden opgenomen op de lijst van te maken afspraken over invoerverruiming.

Volgende week maandag komen de ministers van buitenlandse zaken uit de vijftien EU-lidstaten opnieuw bijeen in Brussel voor hun maandelijkse vergadering. Dan hoeven ze alleen nog maar formeel in te stemmen met het compromis, dat hun diplomatieke vertegenwoordigers in Brussel gisteren tijdens het gebruikelijke vooroverleg hebben bereikt. Op die manier willen de ambtenaren voorkomen dat over het onderwerp opnieuw “een gênante vertoning” ontstaat, zoals minister Van Mierlo vorige maand de bijeenkomst karakteriseerde.

Het compromis houdt in dat de lijst van produkten waarvoor de EU haar grenzen niet wil openstellen, veel minder lang is dan de lijst die Frankrijk en Duitsland hadden voorgesteld. Snijbloemen, voor Nederland belangrijk, staan er wel op. De Europese Commissie vindt de lijst eigenlijk nog te lang omdat ze op die manier zeer weinig manoeuvreerruimte heeft in de onderhandelingen met Zuid-Afrika, maar ze heeft er toch mee ingestemd.

Dat het conflict over de handel met Zuid-Afrika zo hoog is opgelopen, heeft te maken met de onvrede bij de EU-lidstaten over het toenemend aantal akkoorden met handelsconcessies, dat de verschillende Europese commissarissen in alle delen van de wereld willen sluiten. De lidstaten voelen niets voor zo'n bilaterale benadering en verwijzen daarbij naar de multilaterale handelsafspraken die in het kader van de WTO zijn gemaakt. Om die reden ook krijgt de Commissie voorlopig nog geen toestemming om met Mexico te gaan onderhandelen. Ook Nederland is tegen het almaar opnieuw moeten doen van handelsconcessie, maar wil voor het geval van Zuid-Afrika een uitzondering maken gezien de belangrijke voortrekkersrol die dat land vervult.