Ramp dreigt voor Britse vleessector

LONDEN, 22 MAART. De Britse rundvlees- en zuivelindustrie koerst aan op een catastrofe sinds de regering woensdag bekend maakte dat misschien een verband bestaat tussen het eten van met de gekke-koeien-ziekte besmet rundvlees en een nieuwe vorm van de een dodelijke hersenziekte die zich in 1995 bij tien jonge Britten openbaarde.

Vijf Europese landen hebben de import van Brits rundvlees opgeschort in afwachting van een standpunt van de Europese Commissie. Daarbij gaat het om Frankrijk, Nederland, België, Zweden en Portugal, samen goed voor bijna de helft van de 277.000 ton aan Britse uitvoer. Ook Nieuw-Zeeland, Singapore en vijf Duitse bondslanden hebben de import voor onbepaalde tijd gestaakt.

Britse vleesbedrijven en slachthuizen zeggen dat de markt van de ene op de andere dag is ingestort. “U bent vandaag de eerste beller die niet vraagt om de annulering van een order”, verzuchtte de telefoniste van een vleesverwerkende firma in Yorkshire. De prijs van rundvee kelderde gisteren met eenvijfde. Op de koeienmarkt van Banburry, één van de grootste van Europa, daalde het aantal transacties met meer dan de helft. In een uiterst onzekere markt is de angst om te kopen of verkopen groot.

Veel Britse boeren zijn bang dat de regering uiteindelijk toch zal besluiten om alle 11,8 Britse koeien te slachten. Een adviescommissie van de regering heeft die mogelijkheid eerder geopperd en weer verworpen. Maar een volledie uitroeiing van de Britse veestapel komt dit weekend opnieuw aan de orde als de commissie bijeenkomt om op verzoek van de regering een uitspraak te doen over de vraag of kinderen het eten van rundvlees moet worden ontraden.

De regering heeft al laten weten dat ze een dergelijke slachting niet uit de weg zal gaan als de volksgezondheid dat eist. Ook een woordvoerder van de grootste Britse boerenbond, de National Farmers Union, zegt dat zijn organisatie zich niet tegen zo'n rigoureuze ingreep zal verzetten als de adviescommissie een algehele slachting noodzakelijk acht.

De economische gevolgen van een massa-slachting zouden gigantisch zijn. Het Britse ministerie van financiën schat de schade op zeker twintig miljard pond, zo'n vijftig miljard gulden. Niet alleen boeren, maar ook vleesverwerkende bedrijven en de zuivelindustrie moeten in dat geval worden schadeloos gesteld. De Britse regering zal voor zo'n noodprogramma een beroep doen op de Europese Commissie.

Woordvoerders van de vlees- en zuivelindustrie wijzen erop dat in de periode na een slachting elke ons vlees en elke liter melk geïmporteerd zal moeten worden. “Alleen leer zal opeens ontzettend goedkoop worden”, zegt de voorlichter van het Britse produktschap voor rundvlees verbitterd. Hij voorspelt massa-ontslagen in de bedrijfstak, wat de regering ook over de toekomst van de Britse kudde zal besluiten. “Het vertrouwen in het Britse rundvlees is weg.”

In de Britse vleesverwerkende industrie werken bijna 500.000 mensen en in de zuivelindustrie nog eens 140.000. Het land telt 74.000 rundveehouders en 42.000 melkveehouders. Van de Britse rundvleesproduktie van 890.000 ton in 1995 werd 277.000 ton geëxporteerd.

Britse oppositiepartijen en een aantal standsorganisties verwijten de regering dat ze de gevolgen van de gekke-koeien-ziekte onderschat heeft. “De regering heeft teveel aandacht besteed aan het wegnemen van ongerustheid en te weinig actie ondernomen”, verklaarde het Labour-parlementslid Harriet Harman.