'KNVB heeft voetbal uit de maatschappij getild'

Ajax gaat onder geen voorwaarde akkoord met het contract van de KNVB met het sportkanaal. De voetbalbond heeft bijna alle rechten verkocht, terwijl Ajax eigen plannen heeft op audiovisueel gebied.

AMSTERDAM, 21 MAART. Uri Coronel, bestuurslid commerciële zaken van Ajax, heeft in zijn kantoorruimte bij de Berlagebrug in Amsterdam slechts drie kwartier nodig om uit te leggen waarom zijn club zich fel zal blijven verzetten tegen de overeenkomst die de KNVB heeft gesloten met het sportkanaal.

Ajax zal de zogeheten letter of intent aanvechten, tenzij aan de verlangens van de Amsterdamse club wordt tegemoet gekomen De wereldkampioen heeft de komende jaren in een joint-venture met het productiebedrijf IDTV plannen op audiovisueel gebied en die worden ernstig gedwarsboomd door de overeenkomst met het sportkanaal. Ajax wil bijvoorbeeld eigen programma's vertonen op de kolossale videoschermen van het nieuwe stadion en eventueel deze beelden ook doorverkopen aan zendgemachtigden.

Juristen die het contract voor Ajax hebben bestudeerd, concluderen dat behalve de radiorechten en pay-per-view alle exploitatievormen van beeldmateriaal zijn vergeven aan Newco, het bedrijf achter het sportkanaal. Coronel en de overige bestuursleden van Ajax zijn uiterst teleurgesteld over de gang van zaken. Het wachten is vooralsnog op de analyse van het advocatenkantoor dat namens alle eredivisieclubs de letter of intent nader bestudeert. “Als de conclusie van die juristen hetzelfde is en er niets verandert, zullen wij ons hard opstellen”, zegt Coronel strijdvaardig. “Hoewel de bestaande overeenkomst rechtsgeldig is, geven wij nog niet op.”

Coronel sluit niet uit dat Ajax een bodemprocedure begint en hij voorspelt “een hoop gedonder” op de algemene vergadering van 28 maart als de clubs tot dezelfde conclusie komen als Ajax. “Niemand had in de gaten wat er precies is verkocht. Ik heb het idee dat de clubs hiervan ook zijn geschrokken, vorige week tijdens onze bijeenkomst in Nijmegen. Het betaalde voetbal is onvoldoende geïnformeerd. De rechten op het gebied van video, betaal-tv, CD-i, CD-Rom en Internet zijn allemaal weggegeven. Terwijl de bond precies wist wat onze wensen waren op dat gebied. Arie van Eijden (commercieel directeur KNVB, voorheen directeur Ajax, red.) heeft notabene zes jaar met ons samengewerkt.

“In een voorvergadering in november heeft Ajax er nog op gehamerd: 'Denk erom, deze beelden niet ter beschikking stellen. Die willen we zelf uitbaten'. Ik heb sterk de indruk dat de KNVB op hol is geslagen toen men zag dat er 140 miljoen per jaar viel te verdienen. Dat is ook een fantastisch bedrag. Maar bij de uitwerking zijn vervolgens rechten weggegeven die wij niet kwijt wilden. Bovendien, ik had de NOS nog weleens willen zien bieden op deze voorwaarden.”

Het bestuurslid van Ajax kan sowieso weinig waardering opbrengen voor de wijze waarop de sectie betaald voetbal van de KNVB de overeenkomst met het sportkanaal heeft gesloten. Hij tilt zwaar aan de verkeerde voorstelling van zaken die het sectiebestuur daarover heeft gegeven. “Er is ons op 10 februari in een besloten vergadering informatie gegeven waar geen bal van klopt. Lucht blijkt het te zijn. De clubs zijn op het verkeerde been gezet. Het sportkanaal zou voor twee gulden op het open net komen, nu blijkt het te gaan om een pluspakket dat de kijker veel meer kost. De Vecai (vereniging van kabelexploitanten, red.) zou de beelden doorgeven. De Vecai wist van niets. Er blijken decoders noodzakelijk die niet te leveren zijn. Ik lees dat een woorvoerder van het sportkanaal al over het Guinness book of records spreekt als in Amsterdam voor 18 augustus 500.000 van die kastjes zijn verstrekt. Er is niet goed over nagedacht. Trouwens, heeft Staatsen niet gezegd dat het hele verhaal wordt afgeblazen als de Vecai niet meewerkt?”

Coronel pakt een brief van de KNVB uit zijn tas. “KNVB-directeur Vogelzang geeft nu staatssecretaris Nuis de schuld van het pluspakket. Dat zou zijn gestimuleerd door de Nederlandse regering. Maar dat moet je toch van te voren onderzoeken? Het voetbal wordt uit de maatschappij getild. Dat is onjuist.

Voetbal is een massa-artikel.” Ajax maakt zich ook zorgen over het aantal wedstrijden dat straks integraal of live op televisie te zien zal zijn. “Als je het allemaal bij elkaar optelt, dus de Europa-Cupduels op het open net meegerekend, kom je op 120 duels per jaar. Dat is in de veertig voetbalweken drie wedstrijden per week. Ik kan me niet voorstellen dat de clubs zich dit hebben gerealiseerd.”

Er zijn meer elementen in de overeenkomst met het sportkanaal die Coronel moeilijk kan bevatten. Zoals de invloed van Philips. “Philips heeft een voetbalclub, is eigenaar van kabelnetten, verkoopt decoders én tv-toestellen, maar bezit ook aandelen in het sportnet. Philips zit met twee personen in de raad van commissarissen. Dat is nogal wat. Deskundigen zeggen dat zo'n constructie nooit stand kan houden volgens het mededingingsrecht. Maar dat moeten de verliezers van het sportkanaal maar uitzoeken.”

Het brede draagvlak in het consortium met multinationals als ING, KPN en Philips, had niet de voorkeur van Coronel. “Ik weet niet of deze samenstelling wel zo slim is. Je bindt je met handen en voeten aan machten die groter zijn dan jezelf. Zo'n basis was helemaal niet nodig geweest. Het is natuurlijk leuk dat er een bankgarantie ligt van 180 miljoen. Maar niemand weet hoe die er precies uitziet. En ik geloof niet in onvoorwaardelijke bankgaranties.” De looptijd van het contract, zeven jaar, noemt Coronel bullshit. “De ontwikkelingen gaan zo snel, misschien zeggen we over drie jaar: poeh, poeh, het had wel wat meer mogen zijn.”

Het kort geding dat Feyenoord tegen de KNVB aanspande en dinsdag verloor, heeft Ajax niet van zijn standpunt afgebracht. “Feyenoord heeft een andere zaak aanhangig gemaakt”, zegt Coronel. “Onze advocaten hebben ons afgeraden een kort geding te beginnen. De rechten van de thuiswedstrijden die Feyenoord claimt zijn voor ons niet zo relevant als het contract verder maar goed in elkaar zit. Wij vinden wel dat Feyenoord onfatsoenlijk is behandeld op de algemene vergadering van 22 februari. Al heeft Van den Herik zich toen misschien wat onhandig uitgedrukt, je hoeft hem niet als een snotneus te behandelen. Hij vertegenwoordigt een van de drie belangrijkste voetbalclubs in Nederland. En voorzitter Staatsen had Van Praag toen de kans moeten geven zijn vragen te stellen.”

De rechter oordeelde dinsdag in het kort geding dat de verdeelsleutel die de KNVB hanteert bij de verdeling van de tv-gelden, legitiem is. Ajax en Feyenoord vinden dat zij recht hebben op meer geld. Tenslotte verzorgen zij met PSV de hoofdmoot van de tv-show. In het jaar 1995 vulde Ajax 31 procent van de voetbalzendtijd, Feyenoord 18, PSV 15 en de overige clubs 35 procent.

Ajax wilde in eerste instantie onder bepaalde voorwaarden instemmen met de gekozen formule, die maximaal 4,9 miljoen gulden oplevert voor de landskampioen. Slechts twee miljoen meer dan het basisbedrag waar Helmond Sport c.s. ook voor in aanmerking komen. Het was een handreiking aan de clubs.

Coronel: “Het leven bestaat uit geven en nemen. We moeten met z'n allen de voetballerij runnen. Als er een goed tv-contract op tafel was gekomen en Ajax had zelf bepaalde mediarechten te gelde kunnen maken, was deze verdeelsleutel voor ons bespreekbaar geweest. We zijn geen geldwolven. Maar het gaat ons er om dat wij willen blijven concurreren met de top van Europa.”