Vertrouwd concept sleept Ajax door moeilijke tijd

AMSTERDAM, 21 MAART. Het concept is vaak belangrijker dan de uitvoerders. Het technische fundament dat Louis van Gaal bij Ajax heeft gelegd sleept hem en zijn volgelingen door moeilijke tijden met grote personele problemen. Het ontbreken van vijf basisspelers verhinderde gisteravond niet, dat de gehavende wereldkampioen soeverein de halve finales van de Champions League binnenwandelde.

Misschien was het wel typerend voor de kwaliteit van het instituut Ajax dat de onervaren Kiki Musampa als matchwinnaar Borussia Dortmund definitief tot overgave dwong (1-0). Via Athene, de thuishaven van de volgende tegenstander Panathinaikos, leidt de weg nu naar de finale in Rome. En daar in de Italiaanse hoofdstad wacht voor elke Ajacied een pot goud. Een winstpremie van 480.000 gulden, dertigduizend gulden meer dan vorig jaar omdat in de voorronde een groter aantal punten werd veroverd.

Het was te begrijpen dat Louis van Gaal na de 1-0 overwinning, waarmee het ongeslagen record opnieuw stand hield, vooral tevreden was over de uitvoering van zijn tactisch strijdplan. Internationaal blijkt de Amsterdamse voetbalschool momenteel van zo'n goed niveau dat ook spelers op hun retour als Silooy en Scholten, of onervaren krachten als Musampa en Wooter, een bijdrage kunnen leveren aan het collectief. Het Systeem is heilig. En iedereen die zich kan aanpassen, groeit naar grote hoogte. Ajax liet Dortmund twintig meter over de middenlijn komen en probeerde via de vleugels te penetreren. Musampa en Wooter maakten daar goed gebruik van. Het resultaat bleef beperkt tot één treffer, doordat Kanu na zijn omzwervingen met het Nigeriaanse olympisch team niet erg op schot was.

Van Gaal roemde Ronald de Boer, die de vacante positie van Marc Overmars opvulde. In Dortmund werd Bogarde nog als linksbuiten opgesteld, maar dit keer koos Van Gaal voor de tweelingbroer. Bogarde stond op z'n vertrouwde plek als linksback. Ronald de Boer leverde felle duels met Jürgen Kohler. De internationaal vermaarde verdediger werd weliswaar nooit helemaal uitgespeeld, herstelde veel met messcherpe slidings, maar had toch zijn handen vol aan z'n kort draaiende tegenstander.

De terugkeer van Jari Litmanen na aan afwezigheid van zes weken was veelbelovend. Hij miste wel scherpte voor het doel. Hier stond tegenover dat hij steeds een belangrijke aandeel had in de opbouw. In Lapland boorde Litmanen de afgelopen weken nieuwe krachten aan. Ook een kwestie van beleid. Van Gaal liet de Fin in eigen omgeving in alle rust herstellen van een liesblessure. Litmanen zat niet alleen op de sneeuwscooter maar werkte ook, gedreven als hij is, aan zijn conditie. De verbaasde hersteltrainer Bobby Haarms merkte bij zijn terugkeer dat Litmanen weinig had ingeleverd. Een rugblessure wierp hem even terug, maar gisteravond maakte hij toch moeiteloos weer zijn opwachting op het hoogste internationale platform. Van Gaal gunde hem een applauswissel.

De man van de wedstrijd was misschien wel Kizito 'Kiki' Musampa. In het Bernabeu-stadion gaf de achttienjarige in Zaïre geboren linkshalf tegen Real Madrid al zijn visitekaartje af, in Dortmund speelde hij de tweede helft en gisteravond stond hij opnieuw in de basis. Musampa begon met veel balverlies, maar in de tweede helft zorgde hij voor meer dreiging. Een paar keer loste hij een schot dat geen doel trof. In 75ste minuut werd Kanu aangespeeld door Ronald de Boer. De Nigeriaan stopte de bal, haalde het leer intuïtief even naar achteren onder z'n voet en op dat moment sprintte Musampa richting doel. Kanu verstuurde de bal richting de tiener met het rasta-kapsel die vervolgens doelman Klos passeerde.

Na afloop verkeerde Musampa in een roes. Zijn gedachten gingen ook even terug naar zijn geboorteland Zaïre. Dat verliet hij op z'n achtste en komende zomer zal hij er pas voor het eerst weer terugkeren voor een vakantie. Op de zanderige veldjes in een buitenwijk van de hoofdstad Kinshasa trapte Musampa al vroeg tegen een bal. En als die er niet was, werden er wat kranten in elkaar gepropt en daar een touw omheen gebonden.

Via het Belgische Leuven en Apeldoorn kwam Kiki Musampa met zijn ouders in Ede terecht. Daar voetbalde hij voor Blauw-Geel waar zijn veertienjarige broer Patrick nog actief is. De jongste telg uit de familie Musampa staat in de belangstelling van Vitesse en FC Utrecht. Zijn oudste broer Jean speelde al eens betaald voetbal bij Go Ahead Eagles, maar komt nu uit voor zaterdagamateur Bennekom. Kiki woont nog bij zijn ouders in Ede. Het jeugdige talent reist met z'n voetbaltas per trein dagelijks op en neer. Soms brengt Nordin Wooter hem naar het Amstel-station. Maar het gebeurt vaak dat hij ook in de stad het openbaar vervoer moet nemen. Eerst tramlijn 9 en dan bij de Kruislaan overstappen op bus 15. Hij kan de route zo langzamerhand wel dromen.

Musampa geniet op de training speciale aandacht van de technische staf. De vaste kracht van het tweede team zal immers met zijn spel over enige weken antwoord moeten geven op de vraag of hij Edgar Davids kan opvolgen indien de linkshalf besluit Ajax de rug toe te keren. Musampa vreest dat het nog te vroeg is voor het grote werk. “Van Gaal heeft tegen mij gezegd, dat ik er aan het einde van het seizoen moet staan. Ik denk dat ik nog niet toe ben aan een vaste plaats in het eerste team. Als 'Edje' weggaat zal Ajax ongetwijfeld voor hem een opvolger aantrekken. Ik zit nog midden in een leerproces. Ik ben van origine een aanvaller, maar ik kom snelheid te kort op de eerste meters. Als middenvelder moet ik agressiever worden in de duels, mijn rechterbeen verbeteren en me beter leren opstellen.”