Transgene sojaboon veroorzaakt allergie door eiwit van paranoot

Mensen die allergisch zijn voor paranoten zouden ziek kunnen worden van voedingsmiddelen waar een bepaalde soort transgene sojabonen in is verwerkt. Er bestaan verschillende soorten transgene sojabonen. De allergie is alleen aangetoond bij sojabonen waar een gen in is gezet dat codeert voor het eiwit 2S albumine. Het gen is uit paranoten overgenomen. Bij de transgene sojaboon die resistent is gemaakt tegen herbiciden, waarvoor toelating in Nederlandse voedingsmiddelen is aangevraagd, speelt het allergieprobleem niet.

Voedingsonderzoekers van de universiteit van Nebraska hebben bij negen mensen met paranootallergie huidallergietests afgenomen. Acht van hen reageerden allergisch op een extract van de transgene sojaboon, ook op het extract van de paranoot, maar niet op een extract van een normale sojaboon (The New England Journal of Medicine, 14 maart). Daarmee is nu voor het eerst aangetoond dat door het overplaatsen van slechts één gen ook een bekende voedselallergie kan worden overgeplaatst.

De Amerikaanse producent Hi-Bred International ziet er inmiddels van af om de paranotige sojaboon te gaan verbouwen. Er zijn echter meer plantensoorten (koolzaad en nog twee andere bonensoorten) waar het allergene eiwit inmiddels in is gebouwd.

Albumine uit de paranoot is gewild omdat het eiwit zeer veel van het aminozuur methionine bevat, een aminozuur waar sojaboon nu juist te weinig van heeft om ideaal veevoer te zijn. Hi-Bred International heeft al eind jaren tachtig het paranoot-albuminegen in sojaboon gezet. Eenmaal geoogst zal het moeilijk zijn om sojabonen in gescheiden kanalen voor veevoer en menselijke consumptie te verwerken. Soja-eiwit wordt behalve invleesvervanger gebruikt in babyvoeding (voor kinderen met koemelkallergie), in andere zuivelvervangers en in margarines.

De Food and Drug Administration, die in de VS de toelating regelt van alle stoffen en spullen waar consumenten aan worden blootgesteld, heeft in 1992 geconstateerd dat voedingsmiddelen met transgene componenten in principe geen nieuwe veiligheidsproblemen met zich meebrengen, maar wees toen wel op het gevaar van overbengen van voedselallergie. Het veiligheidsonderzoek voor transgene voedingsmiddelen en de etikettering van voedingsmiddelen met transgene componenten zou dan ook duidelijker moeten worden, schrijft een commentator in The New England Journal of Medicine.