'Overheid steunt industrie te weinig'

AMSTERDAM, 21 MAART. De Nederlandse overheid trekt te weinig geld uit voor financiële ondersteuning van de industrie. Dat vindt president-directeur dr. M. Jonkhart van de Nationale Investeringsbank (NIB), een aan de Amsterdamse effectenbeurs genoteerde zakenbank met 381 medewerkers waarin de overheid een nipte meerderheid heeft.

De Investeringsbank is vaak adviseur van de overheid bij industriële financieringen, waaronder in de afgelopen maanden inzake de overleving van Fokker.

“Je kunt heel principieel zijn, en dat zijn wij in Nederland graag, maar als andere landen hun bedrijfsleven wel steunen, doet Nederland haar eigen welwaartsperspectief tekort”, zo zei Jonkhart gistermiddag bij de presentatie van het jaarverslag van de Nationale Investeringsbank.

Over Fokker wilde Jonkhart niets kwijt. “Dat is zo afgesproken met onze klant, Economische Zaken.” De Investeringsbank had eerder al een netto winstgroei van 16 procent tot 128 miljoen gulden gemeld.

De bankier preekte met zijn pleidooi voor financieel industriebeleid tevens voor eigen parochie. Hij wil voorkomen dat de overheid het plafond voor een populaire financieringsfaciliteit aan het middelgrote bedrijfsleven verlaagt. Het gaat daarbij om zogeheten achtergestelde leningen aan gezonde bedrijven, die deels door de overheid worden gegarandeerd. De animo daarvoor was de afgelopen drie jaar groot, constateerde Jonkhart, maar het plafond is verlaagd van 275 miljoen gulden naar 175 miljoen gulden. “Dat zal vrij snel tot 'nee verkopen' moeten leiden”, verwacht Jonkhart.

Ook laakte hij de aanhoudende concurrentievervalsing op Europees niveau door ingrijpen van nationale overheden. “In Spanje garandeert de overheid de financieringen van de vliegtuigen van Iberia, die vervolgens met goedkope leningen van de Europese Investeringsbank betaald worden. Dat scheelt een kwart of een half procent rente. Dat tikt aan op een rijtje 747's. Pure overheidssteun, daar heeft KLM regelrecht last van.”

In tegenstelling tot de animo in het bedrijfsleven voor de achtergestelde leningen van de Investeringsbank heeft de zogeheten Industriefaciliteit van overheid, banken en beleggers geen emplooi voor de financiering van levensvatbare projecten. De Investeringsbank voert deze regeling uit. De faciliteit, die ten tijde van het faillissment van DAF in 1993 is bedacht, heeft maar twee projecten gefinancierd. De laatste twaalf maanden zijn wel voorstellen bekeken, maar is geen geld verstrekt.

Binnenkort begint een evaluatie van de faciliteit. Jonkhart wilde daarover geen opinie geven. Dat de Industriefaciliteit weinig financieringen heeft gedaan, ziet hij als een signaal dat de Nederlandse kapitaalmarkt uitermate goed functioneert. “Ten opzichte van onze Oosterburen is er niets mis met de risicohouding van de financiële bedrijfstak.”