'Verzet Londen tegen rol Europees Hof bij Europol wordt minder'

BRUSSEL, 20 MAART. Er komt schot in het verdrag voor de Europese politiedienst Europol. Dat concludeerden gisteren de Nederlandse ministers Sorgdrager (Justitie) en Dijkstal (Binnenlandse Zaken), na afloop van een vergadering van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken van de Europese Unie. Britse diplomaten zeggen echter dat het standpunt van Londen waardoor het verdrag tot dusver werd geblokkerd, ongewijzigd is.

Het verdrag voor Europol kon tot nu toe niet van kracht worden, omdat Groot-Brittannië zich verzet tegen een rol voor het Europese Hof van Justitie. Nederland stelt het betrekken van het hof als voorwaarde voor ratificatie van het verdrag, en wordt daarin gesteund door de overige EU-lidstaten. Een compromis-voorstel van de vorige EU-voorzitter Spanje, dat alleen de landen die dat wensen het hof bij Europol betrekken, kon Groot-Brittannië tot nu toe niet over de streep halen.

De Nederlandse bewindslieden stoelden hun optimisme gisteren op een verklaring van de Britse minister van Binnenlandse Zaken, Michael Howard, die voor de lunch speciaal het woord had gevraagd over Europol voordat hij vervroegd de bijeenkomst moest verlaten. “Zijn verklaring klonk redelijk positief. Hij liet merken dat Groot-Brittannië tot bewegen geneigd is”, aldus minister Sorgdrager. “Groot-Brittannië toonde begrip voor het feit dat de overigen een andere houding aannemen”, verklaarde ook de Belgische minister van Justitie, Stefaan de Clerck. “De deur is op een kier gezet.”

Van Britse zijde echter werd de verklaring van Howard gerelativeerd. “De deur zit niet op slot, maar ze zat nooit op slot”, aldus gisteravond een Britse diplomaat. “Als anderen dit als een doorbraak bestempelen, vinden wij dat okay. Maar wij willen eerst gegronde redenen horen waarom het Europees Hof zo belangrijk is. Van het argument dat het een principiële zaak is, zijn we niet onder de indruk.”

De ministers Sorgdrager en Dijkstal zagen toch een veranderde Britse houding. “Er zit beweging in. Ik heb goede hoop dat er in juni resultaat is”, aldus Sorgdrager. Op de Europese top van staats- en regeringsleiders werd vorige zomer afgesproken dat het Europol-verdrag uiterlijk in juni dit jaar rond moet zijn. Volgens minister Dijkstal probeert Groot-Brittannië uit zijn isolement te komen, voordat eind volgende week in Turijn de officiële opening plaatsheeft van de zogeheten intergouvernementele conferentie (IGC) over de toekomst van de Europese Unie. “Aan de vooravond van Turijn realiseert het Verenigd Koninkrijk zich dat het ook wat stappen moet zetten, met name op het gebied van de bestrijding van criminaliteit”, aldus de bewindsman.

Terwijl de Europese ministers van Justitie in Brussel vergaderden, verklaarde de Britse premier, Major, gisteren voor het Lagerhuis in Londen dat hij niet wil dat het Europese Hof van Justitie “een Europees hooggerechtshof” wordt. Hij herhaalde hiermee het standpunt dat de Britse regering uitdrukt in een vorige week gepresenteerd document over de IGC, waarin een bescheiden rol van het Europese Hof van Justitie wordt bepleit. Het Hof legt wetten soms anders uit dan regeringen hadden bedoeld toen ze werden aangenomen en in dat geval, betoogt Londen, zou de Raad van ministers de wet snel moeten kunnen aanpassen. Ook vindt de regering-Major dat het terugwerkende effect van beslissingen van het Hof moet worden beperkt. Het Europese Hof heeft onlangs besluiten genomen die de Britse regering in het ongelijk stelden, zoals begin deze maand bij een eis voor schadevergoeding van Spaanse vissers die geweerd waren uit Britse wateren.

De Europese ministers bereikten gisteren wel overeenstemming over een Brits voorstel voor samenwerking tegen hooligans, vooruitlopend op het Europees kampioenschap voetbal, Euro 96, dat deze zomer in Groot-Brittannië plaatsheeft. Overeenstemming kon ook worden bereikt over een verklaring over gemeenschappelijk optreden tegen racisme en vreemdelingenhaat.