Lee verfilmt 'Sense and Sensibility'; Stijlvol amusement in lichtvoetig drama

Sense and Sensibility. Regie: Ang Lee. Met: Emma Thompson, Kate Winslet, Gemma Jones, Alan Rickman, Hugh Grant, James Fleet, Harriet Walter, Hugh Laurie. In 18 theaters.

Jane Austen (1775-1817) bouwde haar romans op tegenstellingen. Het is dan ook toepasselijk dat de twee recentste verfilmingen van haar werk net zo sterk met elkaar contrasteren als liefde en vriendschap, trots en vooroordeel, of verstand en gevoel. Was Clueless een zeer vrije verplaatsing van Emma naar Beverly Hills in het MTV-tijdperk, het voor zeven Academy Awards genomineerde Sense and Sensibility is een nauwgezette visualisering van het gelijknamige boek die misschien niet verrast, maar wel vermaakt.

De grootste kwaliteit van Sense and Sensibility is het scenario van Emma Thompson, sinds haar Oscar voor de hoofdrol in Howards End (1992) de populairste Engelse actrice in Hollywood. Thompson bewerkte Austens zedenroman over de trouwlustige zusjes Dashwood tot een humoristisch melodrama waarin het tempo hoog ligt en de charme van de oorspronkelijke dialogen bewaard of zelfs versterkt is. De concessies aan Hollywood zijn miniem (sommige personages zijn wat uitgesprokener en eendimensionaler dan bij Austen) en de weinige scènes die Thompson aan de handeling toevoegde zijn niet alleen geheel in de geest van Austen, maar ook filmisch erg geslaagd.

Opvallend genoeg kwam de regie van Sense and Sensibility niet in handen van een in heritage films gespecialiseerde Engelsman, maar van de Taiwanees Ang Lee, die naar eigen zeggen met de films The Wedding Banquet en Eat Drink Man Woman ruime ervaring had opgedaan in bitterzoete komedies over liefde en familieleven. Hij brengt in de buitenopnamen een ode aan het groengolvende zuidwest-Engelse landschap; binnenskamers kiest hij voor een toneelmatige beeldregie met betrekkelijk weinig close-ups en veel aandacht voor de schitterende interieurs van de zeven in de film figurerende National Trusthuizen. Af en toe onderbreekt hij zijn strakke mise-en-scène voor een visueel hoogstandje, bijvoorbeeld wanneer in één ononderbroken shot drie verschillende gesprekken in een stijlvol trappenhuis worden weergegeven.

De cast van Sense and Sensibility is even onberispelijk als de moraal van de gezusters Dashwood. Emma Thompson speelt wijs en ingehouden - zij het ook een beetje braaf - de rol van Elinor, de stil verliefde redderaar die kampt met een overdosis verantwoordelijkheidsgevoel. De plaatjesachtige Kate Winslet, met haar gezicht als een meisjesportret van Romney, is perfect als de impulsieve Marianne, die liever haar gevoel volgt dan haar verstand. Hugh Grant maakt zichzelf in de rol van Elinors geliefde weer geloofwaardig als de ideale schoonzoon, en Hugh Laurie zorgt voor veel gegrinnik in de gedaante van de murwgeslagen echtgenoot van een kletsmadam. Alleen Alan Rickman, als de edele kolonel Brandon, is too good to be true.

Erg diep gaat Sense and Sensibility niet. Net als het boek moet de film het in de eerste plaats hebben van de licht-satirische kijk op een lang voorbij tijdperk, waarin een beschaafde vrouw niet placht te zeggen “ik hou van hem”, maar: “ik zal niet proberen te ontkennen dat ik hem zeer hoog acht.” En net als bij Jane Austen gaat bij Thompson en Lee stijlvol amusement boven memorabele romantiek.