Bonn: hervorming Airbus is nodig

ROTTERDAM, 20 MAART. De Duitse regering heeft gisteren gewaarschuwd dat zij de bouw van nieuwe Airbus-vliegtuigen niet meer zal subsidiëren tenzij het Europese consortium Airbus Industrie wordt gereorganiseerd tot een normale naamloze vennootschap. Norbert Lammert, de Duitse staatssecretaris van economie die binnen het kabinet tevens 'luchtvaart-coördinator' is, zei gisteren na een speciale kabinetszitting over deze zaak dat de huidige Airbus-organisatie niet langer voldoet in de hevige concurrentieslag met het Amerikaanse Boeing.

Lammert verklaarde verder dat de Duitse regering een spoedig besluit over de ontwikkeling van een nieuwe Airbus A3XX voor 600 tot 800 passagiers wenst. Met zo'n toestel moet het Boeing-monopolie in de 'jumbo-klasse' worden aangevochten. Volgens zegslieden van Airbus kost de ontwikkeling van zo'n vliegtuig 8 à 10 miljard dollar waarvan eenderde van de Duitse, Britse, Franse en Spaanse overheden moet komen. Zonder een reorganisatie, zo zeggen de Duitsers nu, komt die subsidie er niet.

Airbus Industrie met hoofdzetel in Toulouse wordt gevormd door het Duitse DASA en het Franse Aerospatiale die ieder een belang van 37,9 procent hebben, British Aerospace (20 procent) en het Spaanse CASA (4,2 procent). Het consortium werd een kwart eeuw geleden opgericht als 'groupement d'interet économique'. Dat is een tamelijk losse Franse rechtsvorm waarbij de deelnemers aan een samenwerkingsverband hun onafhankelijkheid behouden, de winsten of verliezen van hun samenwerking zelf incasseren (in plaats van het overkoepelende consortium) en de deelnemers ook geen publiek verslag hoeven te doen over de financiële gang van zaken.

Dat systeem maakte het Airbus mogelijk om - na Boeing - de tweede vliegtuigbouwer ter wereld te worden, maar toont nu steeds meer tekortkomingen, met name op het punt van de efficiency. Zo wordt het werk aan de Airbussen in de vier landen van de partners uitgevoerd en ook verdeeld naar gelang hun inbreng in het consortium. Nu de prijsconcurrentie in de luchtvaart steeds heviger wordt, dient ook de efficiency steeds meer te worden opgeschroefd. En dat kan volgens het Duitse kaninet alleen als Airbus zijn bedrijfsstructuur verandert in die van een normaal bedrijf met beperkte aansprakelijkheid.

De Britten delen die opvatting, de Fransen hebben er meer moeite mee, al erkende ook Aerospatiale-baas Gallois onlangs dat een structuurwijziging gewenst is.