Ministerie en bedrijf oneens over schuld paspoortdiefstal

APELDOORN, 19 MAART. Hoe kon het gebeuren dat een zeventienjarige vakantiehulp augustus vorig jaar 105 of 106 blanco paspoorten heeft weggenomen van de Apeldoornse vestiging van het papierbedrijf KNP BT? “Hij moet kans hebben gezien om vlak voordat hij de paspoorten in de versnipperaar moest gooien een van de dozen achterover te drukken. Een ambtenaar van het ministerie van Binnenlandse Zaken stond erbij. Die heeft kennelijk even niet gekeken”, zegt een woordvoerder van KNP BT.

Staatssecretaris J. Kohnstamm (Binnenlandse Zaken) heeft gisteren de Tweede Kamer per brief tekst en uitleg gegeven. Een restvoorraad van 536.000 paspoorten van het oude model werd augustus vorig jaar uit de kluis van de SDU in Den Haag in vrachtwagens van het bedrijf Brinks-Nedlloyd geladen. Dit waardetransportbedrijf, dat ook het beveiligd transport verzorgt van het nieuwe paspoort en van rijbewijzen en betaalpassen, vervoert sinds 1988 dagelijks paspoorten naar gemeenten. De dozen met honderd exemplaren werden voor vertrek verzegeld. Met het Apeldoornse bedrijf Paper Recycling, een dochter van KNP BT, was afgesproken de versnipperaar zo gereed te maken dat meteen na aflevering het vernietigen kon beginnen. In Apeldoorn werd de verzegeling volgens Kohnstamm “door een mijner ambtenaren” verbroken, waarna op vijf achtereenvolgende werkdagen de vernietigingsprocedure plaatshad, te beginnen op vrijdag 11 augustus 1995.

Volgens de woordvoerder van KNP BT is het in de vakantieperiode niet ongebruikelijk een tijdelijke kracht te belasten met het gooien van waardevolle papieren in de vernietigingsmachine. Normaliter doet een eigen medewerker dat.

Staatssecretaris Kohnstamm verklaarde gisteren dat het bedrijf voor de niet-waterdichte procedure verantwoordelijk is geweest. KNP BT heeft zich volgens een op 30 augustus 1989 ondertekend contract verplicht om tot 1 januari 2000 waardevolle overheidsarchieven “deugdelijk” te vernietigen, aldus de bewindsman. Het bedrijf krijgt de overheidspapieren gratis en mag het afval verkopen en eventueel zelf hergebuiken. Een woordvoerder van KNP BT ontkent dat het bedrijf verantwoordelijk is en legt de schuld bij het falende toezicht van het ministerie tijdens de vernietigingsprocedure.

Na de vernietiging is een gedeelte van het paspoortafval door Paper Recycling naar andere bedrijven voor hergebruik verstuurd. Een gedeelte werd naar de dochteronderneming Kappa-Eska-board in Sappemeer verzonden, ook een dochteronderneming van KNP BT. Dit bedrijf heeft een klein gedeelte 'wit' papier (niet-huishoudelijk oud papier) nodig voor de fabricage van grafisch karton, dat wordt gebruikt voor boekomslagen, ordners, puzzels en spellen.

Kennelijk zijn, afgezien van de verduisterde doos, niet alle paspoorten in Apeldoorn vernietigd, want op 28 augustus werden tijdens de verwerking van de vermalen resten in Sappemeer twee paspoorten van de genoemde partij aangetroffen. De directeur van Kappa-Eska-board bood ze aan de Centrale Recherche Informatie (CRI) aan. Hoe het heeft kunnen gebeuren dat de twee paspoorten niet zijn vernietigd, kon de woordvoerder van KNP BT vanmorgen niet zeggen.

De rode paspoorten van het oude model, zonder plaatjes, zijn nog tot het jaar 2000 geldig. In het criminele circuit brengen ze ongeveer drieduizend gulden op. Volgens deskundigen is het niet moeilijk van de blanco paspoorten vervalste passen te maken.