Grondpolitiek (3)

De column van Bomhoff noodt tot enige aanvullingen. Onder verantwoordelijkheid van de PvdA-minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Alders, werd tijdens het kabinbet-Lubbers II de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra (VINEX) - gepresenteerd.

Een dikke nota, voorzien van ingekleurde kaarten waarop duidelijk vermeld de toekomstige bouwlocaties. Een handboek voor speculanten en bouwondernemingen die hun producties wilden veiligstellen. En, gezegd moet worden, ze hebben zich niet onbetuigd gelaten. De polders werden afgestroopt en veelal opgekocht voor luttele bedragen.

Als Bomhoff stelt dat de boeren het grote geld hebben gepakt, geldt dat slechts voor uitzonderingen. Grond ingekocht voor vijf à zes gulden de meter, deed enige jaren later, veertig tot tachtig gulden de meter. Het zijn dus meer de speculanten en bouwondernemers dan de boeren die het grote geld hebben gepakt.

Het uitbrengen van de VINEX zonder daaraan vooraf een door het parlement goedgekeurde Wet voorkeursrecht gemeenten, kan de parlementaire boeken in als een van de grootste politieke blunders van Lubbers II en III. Het gevolg van die blunder is dat er van betaalbare volkshuisvesting in de VINEX-gebieden niet of nauwelijks sprake kan zijn. De zozeer gewenste en alsmaar verkondigde geïntegreerde samenleving in de zin van de volkshuisvesting is daarmee geëindigd.

Het is hoogst noodzakelijk dat dit kabinet komt met een wetsvoorstel dat gemeenten op basis van hun voorkeursrecht alle gronden, noodzakelijk voor de infrastructuur en de volkshuisvesting, kunnen verwerven voor de oorspronkelijke inkoopprijs met vergoeding van rente. Immers, met een luchtige variant kan worden gesteld dat die grond verworven is met voorkennis. Voor D66 en de PvdA moet een dergelijke wet als muziek in de oren klinken, voor de VVD zal het slikken worden, maar levert die partij daarmee een belangrijke bijdrage aan het door hen zo gewenste 'verhoogde nationale gevoelen'.