Een 'spelverdeler' die alles ziet en direct ingrijpt

Het aantal particuliere beveiligingsdiensten in Nederland neemt toe. Hun personeel is overal te zien: in het ziekenhuis, op straat of naast de puissant rijke zakenman. Vandaag de bewaker van het postsorteercentrum.

In de hal van het PTT Post expeditieknooppunt in Rotterdam spiedt bewaker Jan Marschal (51) door het donker getinte raam naar buiten. Daar loopt een postsorteerder naar de hoofdingang van het centrum. Hij haalt zijn toegangspas door een gleuf onder het oog van een camera. De deur schuift geruisloos open en de man loopt verder, het streng beveiligde gebouw in.

Marschal is een van de vijftien bewakers die in opdracht van KPN-bedrijf Risicom het sorteercentrum nabij het Rotterdamse verkeersknooppunt Terbregseplein beveiligen. Dit centrum, op een terrein ter grootte van twee voetbalvelden, verdeelt binnenlandse en internationale post. Dagelijks rollen anderhalf miljoen poststukken van de lopende band. Vrachtwagens uit Frankrijk, België en Groot-Brittannië rijden af en aan en de douane heeft er een afgesloten werkruimte, waar hasjhonden en röntgenapparatuur de postzakken controleren op smokkelwaar.

In de hal hangt een display met tientallen lampjes, waarvan de meeste uit zijn. “Dat heb ik het liefst”, zegt Marschal, “want dan is er nergens iets mis.”

De zwakke plekken zijn de ingangen voor de tientallen vrachtwagens, de deuren voor zevenhonderd personeelsleden, het open spoorwegperron en de parkeerplaatsen rond het pand, meent Marschal. En niet te vergeten: ook de mensen in het gebouw. “Mensen maken fouten.” Ongemerkt, zonder kwade bedoelingen, blokkeren ze brandslangen met pallets of laten deuren open.

Marschal, 1,90 m lang en gekleed in donkerblauw uniform met KPN Risicom-embleem, is stipt. Registreren, rapporteren, overdragen en activeren - dat is zijn jargon. Post is in zijn ogen kwetsbaar en de voortgang van het 'postproces' moet worden gewaarborgd. “Ik ben een soort spelverdeler. Ik moet alles zien en snel ingrijpen als het misgaat.”

Beveiligen is voor Marschal een manier van leven geworden. Ook in zijn huis in de Rotterdamse wijk Feijenoord waakt Marschal over zijn eigendommen. “Ramen heb ik extra beveiligd, en niet alleen met dievenklauwen. Ik zorg dat deuren gesloten zijn, niet onnodig openstaan.”

Die alertheid, zegt Marschal, is gegroeid in vijftien jaar bewakingsdienst bij de PTT. Vijfentwintig jaar geleden begon hij als postbode, maar na tien jaar wilde Marschal “iets nieuws”. Hij stapte over naar de huishoudelijke dienst, waaronder de bewaking destijds viel. “Ik verwachtte dat ik mij wel thuis zou voelen bij het bedrijf, bij de PTT-familie. Veiligheid en zorg, dat sprak mij aan.”

De bewaker werkt volcontinu, met dag-, nacht-, en weekeinddiensten, en krijgt daar “veel sociale tijd voor terug”. Zo was Marschal acht jaar lang voorzitter van de speeltuinvereniging, omdat hij overdag tijd had om op het gemeentehuis te onderhandelen. Hij gaat winkelen of naar het strand. “Dat scheelt de helft aan mensen. Mijn vrouw is daarop ingesteld”, meent hij. Tegen haar, zijn vrienden en zijn twee studerende kinderen mag Marschal weinig zeggen over zijn baan bij het Rotterdamse PTT-knooppunt. “Maar als je een goeie bewaker bent, dan denk je wel twee keer na voordat je over dit werk gaat uitdragen.”