De maestro tovert nog met en zonder bal

OISTERWIJK, 19 MAART. Bij de ochtendtraining laat hij zijn schoenen spreken. De oude maestro is het voetballen nog niet verleerd. Johan Cruijff beroert de bal als in zijn beste jaren. Enkele tientallen Oisterwijkers kijken hun ogen uit op het speelveld van de plaatselijke amateurvereniging Taxandria. Hij kan het nog steeds.

Een paar uur later staat de trainer van Barcelona de Spaanse pers te woord. Om te toveren heeft hij eigenlijk helemaal geen bal nodig. De woorden zijn ongrijpbaar, de zinsconstructies klinken in het Spaans (of Catalaans, daar zijn de meningen over verdeeld) hetzelfde als in het Amsterdams.

Het gratis hoorcollege van de voetbalprofessor wordt afgesloten met een bijeenkomst voor de verzamelde Nederlandse pers. Cruijff is alert, hij berispt een radioreporter die tijdens de bijeenkomst een telefoongesprek voert. “Wil je hier gaan zitten, dat is misschien gemakkelijker. Anders moet je maar buiten gaan staan.”

Over het UEFA-Cupduel van vanavond tussen PSV en Barcelona had Cruijff gisteren genoeg te vertellen. Als een schilder die ogenschijnlijk plompverloren de verf tegen het doek kwakt en uiteindelijk een prachtig mozaïek componeert, zo ongeveer omschreef columnist Jan Mulder de woordenbrij van Johan Cruijff. Onnavolgbaar, dat is hij zeker.

“Ik ben altijd een optimist. Natuurlijk is dat ook realistisch, omdat je het spel goed analyseert. Wat ons probleem de vorige keer was, is nu hun probleem. De bordjes zijn volledig verhangen. Zij moeten zich aanpassen en dan weet je niet waar je terecht komt. Wat is wijsheid? Logischerwijze zitten wij op het vinkentouw. Aanvallen is het niet, het is domineren op dat gebied waar je domineren wil. Dan komen er vanzelf kansen.

“PSV heeft zijn problemen met blessures in de verdediging. Of het een echt probleem is, ligt er aan wie ze er neer gaan zetten. En ten koste van wie. Gaat het ten koste van het middenveld, ja dan nee? Er zijn zoveel misschiens. Komt er een jonge jongen bij of iemand met ervaring? Andere linies moeten zich aanpassen. Als je twee verdedigers mist en je moet gaan schuiven, dan gaat dat schuiven tot voorin door.

“Een open wedstrijd zal het zeker niet worden. PSV kan nu eenmaal niet open spelen met spelers die nooit op die plek hebben gespeeld. Als je chaotisch speelt is het moeilijk te controleren. Chaotisch is typisch Spaans, dat is dus in ons voordeel. Ik denk dat PSV compact gaat spelen, dat is heel wat anders dan verdedigend. Ik kan je vertellen dat er tussen aanvallen en verdedigen nog een hoop straten liggen.

“Wij voetballen als een Spaanse ploeg en dat is anders dan een Nederlandse ploeg. De mentaliteit is nu eenmaal anders. Elk mens, elk volk heeft zijn eigen kracht, een andere mentaliteit. In de Europa Cup spelen de volkeren tegen elkaar en dan krijg je een andere situatie.

“Van onderschatting is nu geen sprake meer. Als iets niet spectaculair is krijg je vaak onderschatting. Dan kun je een heleboel dingen laten zien, maar dat helpt niet. Dat is in het normale leven ook zo. Gelukkig heb je in het voetbal altijd een tweede mogelijkheid.

“Wij hebben een grote groep en dan heb je dus altijd ervaring. Elke speler heeft een aantal positieve en een aantal negatieve dingen. Druk is er wel maar daar kunnen wij mee omgaan. Mensen die je uit de jeugd haalt zijn gewend aan een bepaalde druk, of je nu bij Ajax speelt of bij Barcelona.

“De la Pena is een hele goeie. Of hij de beste is kan ik niet zeggen. Dat heeft altijd met rendement te maken. Jullie zien vaak samenvattingen en dat zijn altijd de hoogtepunten. Maar in het voetbal heb je ook wel eens niet de bal en daar gaat het om.

“Hagi is een speler die mogelijkheden heeft tegen een Nederlandse ploeg. In Barcelona was hij er niet bij, maar toen speelden andere dingen een rol. Punt een omdat je thuis speelt. Punt twee omdat je twee vaste waarden mist en je organisatie nodig hebt als je automatismen mist.

“Nilis is een zeer goede voetballer die gebruik maakt van zijn mogelijkheden. Ook een jongen die vrij veel ervaring heeft. Of hij bij Barcelona past? Als ik hier antwoord op geef, heb ik hem volgens sommige mensen al gekocht.”

Tot slot helpt Johan Cruijff alle geruchten over een naderend afscheid als coach van Barcelona uit de wereld. Na een interview met een Spaans radio-station deden in de Nederlandse pers allerlei geruchten de ronde.

“Er schijnt een journalist geweest te zijn die problemen heeft met vertalen. Ik heb nooit gezegd dat ik zal stoppen. Er heeft ook geen woord van in een Spaanse krant gestaan en dat zegt toch genoeg. Als het waar is wat hij schrijft, dan moet iedereen een mafkees zijn behalve hijzelf. Als je je als journalist vergist, wordt het natuurlijk een drama. Het grootste probleem van mijn vak is dat je ermee moet leren omgaan.

“Het is allemaal heel simpel. Het enige dat ik verteld heb is dat ik nog heel lang in de voetballerij zit. Wat ik ga doen, weet ik nog niet. Ik heb nog een doorlopend contract en normaal gesproken dien je dat gewoon uit. Wat dat betreft zijn er geen nieuwigheden onder de zon.”