Begrafenis van Papoealeider verloopt kalm

JAKARTA, 19 MAART. Thomas Wainggai, de vorige week in gevangenschap gestorven Papoea-leider wiens thuiskomst in Irian Jaya ernstige rellen ontketende, is vandaag zonder incidenten begraven in de provinciehoofdstad Jayapura. De toegangswegen naar de begraafplaats waren gesloten voor alle verkeer. Dat verhinderde Papoea-studenten uit de naburige universiteitsstad Abepura, die gisteren heftige amok maakten, de plechtigheid bij te wonen.

Wegens wegafzettingen en gedwongen winkelsluiting oogde Jayapura volgens een Irianees vandaag “als een stad bij volle maan” - licht, maar verlaten. De auto met Wainggai's kist werd op de drie kilometer lange route van de familiewoning naar het kerkhof, aan de zeezijde van Jayapura, gevolgd door zo'n tweeduizend Irianezen, die religieuze liederen zongen als 'Onward Christian soldiers'.

Wainggai, die in de Cipinang-gevangenis van Jakarta-Oost een gevangenisstraf van twintig jaar uitzat wegens separatistische activiteiten, stierf vorige week dinsdag op weg naar een politiehospitaal. De voormalige leider van de Beweging voor een Vrij West-Melanesië staat onder Irianezen in zeer hoog aanzien. Er verbreidde zich al snel het gerucht dat hij geen natuurlijke dood was gestorven. Een arts van het Internationale Rode Kruis verrichtte vrijdagmiddag op verzoek van de familie sectie en trof een tumor aan in Wainggai's buik. Familieleden hielden een inzameling om het stoffelijk overschot per vliegtuig te kunnen overbrengen naar Jayapura. Dat ging zondagavond bijna mis toen personeel van de staatsluchtvaartmaatschappij Garuda Indonesia, naar zij zeiden op last van hogerhand, weigerde de kist te laden. Pas na een dringend telefoontje van het legerhoofdkwartier in Jayapura kon Thomas alsnog huiswaarts vliegen.

Hij werd maandagmorgen op het vliegveld Sentani, zo'n dertig kilometer van Jayapura, opgewacht door een grote menigte Irianezen, die van de aanwezige militairen het terrein niet op mochten. Na aankomst werd de kist zonder enig ceremonieel in een ambulance geladen, die in allerijl vertrok richting Jayapura. Dat wekte grote woede onder de wachtenden, die daarop massaal winkeltjes plunderden van ter plaatse gevestigde immigranten en vervolgens te voet optrokken richting Abepura, halverwege de weg van Sentani naar Jayapura. Zij werden tegengehouden door een kordon politiemannen in reluitrusting.

Voor de universiteit in Abepura, het voormalige Hollandia-Binnen, hadden zich enkele honderden studenten verzameld in de hoop dat Wainggai, een ex-docent, daar enige tijd zou worden opgebaard voor een afscheidsceremonie. De ambulance reed echter door, wat de Papoea-studenten tot razernij bracht. Zij richtten barricades op langs de weg naar Jayapura en staken auto's van overheidspersoneel, herkenbaar aan rode nummerplaten, in brand. Ze trokken op richting Jayapura, links en rechts ruiten van overheidsgebouwen ingooiend, maar werden halverwege tot staan gebracht door militairen en oproerpolitie. Die losten schoten in de lucht, waarbij volgens ooggetuigen geen slachtoffers vielen. In de loop van de middag stak op de markt van Abepura een immigrant uit Sulawesi een Papoea uit het bergland dood, waarop de plaatselijke bevolking de markt geheel in de as legde. Gisteravond laat reeg een Papoea uit wraak een andere immigrant uit Sulawesi aan zijn mes. De rellen breidden zich niet uit naar Jayapura. Op last van de politie gingen daar wel alle winkels en eetstalletjes dicht en vandaag reden er in de stad alleen legervoertuigen rond.