Quintana opnieuw bekroond; Gouden Uil voor 2 Vlamingen en 1 Nederlander

BRUSSEL, 18 MAART. Twee Vlamingen en een Nederlander hebben zaterdag in Brussel de Gouden Uil gekregen. Guido van Heulendonk kreeg de 750.000 franken (40 duizend gulden) die aan de prijs zijn verbonden voor zijn in de Gentse kunstwereld spelende roman Paarden zijn ook varkens. De Vlaamse germanist Joris van Parys werd bekroond met zijn biografie van de Belgische schilder en graficus Frans Masereel. In de categorie kinder- en jeugdliteratuur won de Nederlander Anton Quintana, met zijn avontuurlijke leesboek voor oudere kinderen dat twee weken geleden ook al de Woutertje Pieterse Prijs won: Het boek van Bod Pa.

Het had niet veel gescheeld of alle prijzen waren dit keer aan Vlamingen toebedeeld. Uit het verslag van de kinderboekenjury blijkt dat er nog lange tijd is geaarzeld tussen het als uitgesproken klassiek betitelde Boek van Bod Pa en de 'zintuigelijke stijl' van Blote Handen, van de Vlaming Bart Moeyaert. Uiteindelijk koos men voor de Nederlander omdat zijn boek 'de jeugdige lezers op een spannende en humoristische wijze met de grote vragen van het leven confronteert'.

De bekroning van de aan de Gentse Hogeschool docerende Guido van Heulendonk, de enige genomineerde Vlaming in de categorie fictie, kwam als een verrassing. Zijn roman, het zesde boek dat hij schreef, is het afgelopen jaar niet overmatig geprezen. De romans van Oscar van den Boogaard en Wessel te Gussinklo leken aanvankelijk dan ook zeker zo kansrijk. Juryvoorzitter Jos Borré van de gemengd Nederlands-Vlaamse jury gaf in zijn verslag ook toe dat de keus ook niet eenstemmig was. Bij de afweging tussen het 'vakmanschap' van schrijvers als J. Bernlef en Jan Brokken en het 'rijpend talent' van Te Gussinklo, Van den Boogaard en Van Heulendonk, had men al gauw voor het laatste willen kiezen. Maar nadat Te Gussinklo wegens zijn uitputtende aanpak was afgevallen bleek de afweging tussen de risico's die de in Brussel wonende Nederlander Van den Boogaard had genomen in zijn roman De heerlijkheid van Julia en 'het strakke plan' en 'de uitgesproken persoonlijke visie' van Van Heulendonk vrijwel onmogelijk. Uiteindelijk is de knoop toen toch ten gunste van de Vlaming doorgehakt.

Het was dit jaar de tweede keer dat de winnaars van de drie Gouden Uilen tijdens een rechtstreekse uitzending van de BRT werden bekend gemaakt. Vorig jaar gingen de door de BRT, een Vlaams blad en een boekhandel gesponsorde prijzen naar Adriaan van Dis, Jeroen Brouwers en Anne Provoost. Net als toen had de uitzending door zijn ernst en degelijkheid een on-Nederlands karakter. Nadat de BRT eerst drie uitzendingen op vrijdagavond aan de vijftien kandidaten had gewijd, werden zij zaterdag tijdens de één uur durende uitzending met elkaar geconfronteerd. De kinderboeken werden kort door gefilmde gesprekjes met kinderen ingeleid. De boeken voor volwassenen kregen aanbevelingen mee van deskundigen of collega's.

Winnaar Van Heulendonk zelf toonde zich na afloop blij verrast. “Bij vijf juryleden is het per definitie afwachten”, vertelde hij tijdens de feestelijkheden in de BRT studio's. “Ik zou ontgoocheld zijn geweest als ze me niet hadden genomineerd, maar de prijs die er nu is bijgekomen, is mooi meegenomen.”