Peking sluit aanval op Taiwan niet uit, eilandbewoners weg

PEKING, 18 MAART. China ontkent de Verenigde Staten te hebben verzekerd dat het afziet van een aanval op Taiwan. Een voor vandaag aangekondigde nieuwe ronde van Chinese oefeningen in de lucht en ter zee, die tot 25 maart zou duren, was vanmiddag volgens Taiwan wegens het slechte weer nog niet begonnen.

Generaal Zhang Zhen, vice-voorzitter van de machtige Chinese Centrale Militaire Commissie, heeft vandaag tegenover bezoekende Franse generaals verzekerd dat de manoeuvres, die worden gehouden op 17 kilometer van enkele Taiwanese eilanden voor de kust van China, beperkt blijven tot de Chinese territoriale wateren. Dit wordt gezien als aanwijzing dat Peking niet van plan is de eilanden die door Taiwan worden gecontroleerd aan te vallen.

Niettemin hebben de oefeningen inmiddels geleid tot de evacuatie van de Taiwanese bevolking van de kleine eilanden Wuchui, Tungchu en Hsi-chu - niet het grote Quemoy of Matsu. Het gaat om slechts enkele honderden mensen. Het Chinese Volksbevrijdingsleger op zijn beurt heeft vanochtend de bevolking van eilanden in de Chinese wateren waar de oefeningen plaatshebben, gemaand tijdelijk naar het vasteland te vertrekken.

Lage Chinese regeringsfunctionarissen hebben de Verenigde Staten intussen gedreigd met een nucleaire aanval op Los Angeles als de Amerikanen Taiwan zouden beschermen tegen een Chinese invasie. Washington ziet de dreigementen als “desinformatie”. In een exclusieve uitzending op de Chinese nationale televisie antwoordde Shen Guofang, de woordvoerder van het Chinese ministerie van buitenlandse zaken, zaterdag desgevraagd dat China “nooit heeft beloofd het gebruik van geweld op te geven.” Vorige week maakten de Amerikaanse media bekend dat onder andere de Amerikaanse ambassade in Peking herhaaldelijk van hoge Chinese functionarissen had vernomen dat de Chinese regering geen serieuze aanval op Taiwan overweegt.

Taiwan, dat zich voorbereidt op zijn eerste vrije presidentsverkiezingen op 23 maart, wordt door Peking beschouwd als een afvallige provincie. De Chinese autoriteiten hebben keer op keer gedreigd met een militair ingrijpen wanneer het Taiwanese electoraat zich uitspreekt voor de onafhankelijkheid van het eiland. Het Chinese Volksbevrijdingsleger voert om die reden al enkele weken militaire manoeuvres uit in de Straat van Taiwan.

Shen vervolgde zijn betoog met de veel herhaalde opmerking dat China streeft naar “vreedzame hereniging met Taiwan”, maar dat het militair zal ingrijpen wanneer het eiland zich onafhankelijk verklaart of wanneer “buitenlandse krachten binnendringen in Taiwan”. “Dan zullen wij uiteraard alle middelen gebruiken die ons ter beschikking staan om de soevereiniteit van ons land te waarborgen”, aldus Shen.

Pagina 5: Li Peng maakt gematigder indruk

Shen verwees daarmee naar de aanwezigheid van Amerikaanse oorlogsschepen, even buiten de Straat van Taiwan, die vorige week in het gebied aankwamen in de hoop China te weerhouden van een gewelddadig optreden. De stafchef van het Witte Huis, Leon Panetta, wilde gisteren in een televisie-vraaggesprek niet zeggen waar de Amerikaanse schepen zich de komende dagen zouden ophouden of in welke richting ze zouden opstomen.

Het voorzichtige optimisme dat heerste na de bekendmaking van het positieve nieuws uit de VS, dat Shen zaterdag ongedaan trachtte te maken, werd weer enigszins aangewakkerd door een ogenschijnlijk tegemoetkomende houding van premier Li Peng.

Li, die gisteren na afloop van het Nationaal Partijcongres - de jaarlijkse plenaire bijeenkomst van het Chinese parlement - een persconferentie hield, herinnerde Taiwan eraan dat het zelf kan beslissen over een gunstige afloop van het conflict. Volgens Li hoeft het daarvoor slechts in te stemmen met besprekingen aangaande hereniging. “Onze politiek, die streeft naar vreedzame hereniging, blijft onveranderd. Het is onze uitdrukkelijke wens dat het volk van Taiwan kan leven in een tijdperk van vrede en veiligheid. Ik denk dat dat makkelijk te bereiken is.” Volgens Li zijn de huidige spanningen volledig te wijten aan het Taiwanese leiderschap.

In Taipei protesteerde de Arbeiderspartij, een groep die geen vertegenwoordiging in het parlement heeft, luidruchtig tegen de aanwezigheid van de Amerikanase vlooteenheid in de buurt. Volgens de enkele tientallen betogers kan de Amerikaanse politiek oorlog met China uitlokken. De betogers verbrandden een Amerikaanse vlag.