Bonn wil gewelddadige Koerden sneller uitzetten

BONN, 18 MAART. De Duitse regering wil leden van de verboden, separatistische (Turks)Koerdische Arbeiderspartij (PKK) die zich aan geweldpleging schuldig maken, voortaan sneller uitwijzen naar Turkije. Die hardere lijn jegens PKK-activisten hebben de ministers van Buitenlandse Zaken, Kinkel (FDP), en van Binnenlandse Zaken, Kanther (CDU), aangekondigd nadat Koerdische betogers zaterdag aan de grens met Nederland en België en in Hamburg, Berlijn en Dortmund op grote schaal slaags waren geraakt met de politie.

Politici van de SPD, die in de deelstaat Noordrijn-Westfalen regeert, voelen echter niet voor zo'n hardere lijn. Met het feitelijke uitwijzingsbeleid zijn in Duitsland de deelstaten belast. De minister van Binnenlandse Zaken in Noordrijn-Westfalen, de SPD'er Franz-Josef Kniola, en SPD-Bondsdagspecialist Wilfried Penner zeiden dat de nu geldende regels jegens Koerdische activisten in Duitsland hun waarde hebben bewezen. Zij waarschuwden tegen “overhaaste wijziging” van het bestaande beleid.

Duizenden PKK-betogers gingen zaterdag tot geweld over omdat de Duitse politie hen - na gewelddaden bij een betoging in Bonn een week eerder - aan de grenzen en in de omgeving van Dortmund wilde beletten naar destad te komen om er mee te doen aan een verboden demonstratie. Bussen met zo'n 1.000 Koerden werden aan de Nederlands-Duitse grensovergang Emmerich/Elten (Bergh) aangehouden, waarna het de hele dag tot geweldsexplosies en blokkades op het Duitse deel van de autoweg Arnhem-Oberhausen kwam. Daarbij werden twee politiemensen uit hun auto gesleurd, mishandeld en van hun wapens beroofd. 's Avonds waren de bebloede hoofden van deze politiemensen blikvangers in Duitse tv-journaals.

Ook bij Aken, aan de Duits-Belgische grens, ontstonden ongeregeldheden. Volgens de Duitse grenspolitie, die soms assistentie kreeg van Nederlandse en Belgische eenheden, was de bereidheid tot geweld onder de betogers groter dan zij in de weken voor het Koerdische nieuwjaarsfeest Nevroz (21 maart) in eerdere jaren in Duitsland hebben vertoond.

Ondanks de preventieve politie-acties lukte het 4.000 Koerdische betogers toch naar Dortmund te komen, waar het tot een ware veldslag met ruim 400 gewonden kwam (onder wie 22 politiemensen) toen een deel van hen in een buitenwijk werd ingesloten. De politie ging daarna in de namiddag alsnog akkoord met een kleinere demonstratie, die betrekkelijk vreedzaam verliep.

Volgens Kinkel komt het “militante extremisme” van de op 7.500 geschatte PKK-activisten in Duitsland (op een totaal van 500.000 Koerden in de Bondsrepubliek) neer op “een oorlogsverklaring aan onze rechtsstaat”.

Pagina 6: Duitsers stoppen Koerden

Daarop moet met “de volle scherpte van het strafrecht” worden gereageerd. Kanther noemde de PKK “een misdadige organisatie”. Gewelddadige Koerden maken zich strafbaar, dat maakt hun uitwijzing legitiem, zo'n uitwijzing is effectiever dan bestraffing in Duitsland, met Turkije geldt een verdrag aangaande hun fysieke veiligheid, aldus Kanther vandaag in een gesprek met de Süddeutsche Zeitung. Tot zover onze correspondent. Bij de grensovergang Bergh werden zaterdag rond half elf twintig bussen met Koerden door de Duitse douane tegengehouden. De Duitse politie begon al in de nacht van vrijdag op zaterdag bij andere grensovergangen bussen met Koerden uit buurlanden tegen te houden om te voorkomen dat de situatie in Dortmund uit de hand zou lopen. Aan de Belgisch-Duitse grens bij Aken werden veertien bussen met Koerden aangehouden. Meer dan honderd Koerden blokkeerden enige tijd de Europa-brug tussen het Duitse Kehl en Straatsburg.

Bij Bergh stapten de passagiers uit en probeerden te voet de grens met Duitsland over te gaan. Driehonderd Duitse politiemannen vormden een kordon om hen tegen te houden. Toen de Koerden in de loop van de middag twee molotovcocktails gooiden, moesten de agenten zich een eindje terugtrekken.

Uiteindelijk vorderden de Koerden tot ongeveer vier kilometer op Duits gebied. Ze hadden zich bewapend met stokken en takken van de bomen rond de snelweg. Daarmee vernielden ze twee Duitse politieauto's. Twee agenten werden daarbij gewond aan hun hoofd. Tijdens de schermutselingen maakten de Koerden de dienstpistolen van de twee agenten buit. De Duitse politie verrichtte geen arrestaties.

In de loop van de middag zette de Nederlandse politie honderd man ME in om de Koerden samen met de Duitse politie te kunnen insluiten. Aanvankelijk stelde de politie als voorwaarde voor terugkeer per bus naar Nederland dat de Koerden de op de politie buitgemaakte pistolen zouden teruggeven. Dat gebeurde niet. Rond vijf uur leek het erop dat de Koerden van plan waren naar huis terug te keren, maar toen hun twintig bussen van de grens vier kilometer Duitsland in waren gereden om hen op te halen, bleken ze niet bereid te vertrekken.

In de loop van de avond keerden de bussen terug met alleen vrouwen en kinderen. Zo'n 250 Koerden bleven achter in Duits grensgebied. Pas na urenlange bemiddeling van de Nederlandse politie waren ze bereid te voet de terugtocht naar de Nederlandse grens te aanvaarden. Tijdens deze wandeling van ongeveer drie kilometer gaven ze op sommatie van de politie ook de drie buitgemaakte dienstpistolen weer terug. Bij de grensovergang Bergh stapten ze in de bussen die daar stonden te wachten en keerden terug naar huis. (ANP)