Woede na besluit van Doema over 'ex-USSR'

MOSKOU, 16 MAART. De republieken van de voormalige Sovjet-Unie hebben scherp afwijzend gereageerd op het besluit van het Russische parlement, gisteren, om het uiteenvallen van de Sovjet-Unie ongeldig te verklaren. Ook president Jeltsin sprak van een “schandalig” besluit met “onvoorspelbare” en mogelijk “explosieve” gevolgen.

Het parlement in Moskou nam gisteren met 250 tegen 98 stemmen een resolutie aan waarin een besluit uit december 1991 over de ontmanteling van de Sovjet-Unie werd herroepen. De volgens de grondwet niet-bindende resolutie was een initiatief van de communistische partij, die bij de parlementsverkiezingen van december succes oogste met een pleidooi voor herintegratie van de ex-Sovjet-republieken. In juni zijn er presidentsverkiezingen en in opiniepeilingen ligt de leider van de communisten, Gennadi Zjoeganov, voorop.

De president van Armenië, Lev Ter-Petrosjan, veroordeelde de verklaring als “een provocatie die is gericht tegen de soevereiniteit van de leden van het GOS”. Het GOS, Gemenebest van Onafhankelijke Staten, is de zeer veel lossere opvolger van de USSR. President Leonid Koetsjma van de Oekraïne noemde de resolutie “onkies en niet in Ruslands voordeel”.

Een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken van Estland liet weten dat “dit het soort besluiten is dat men van de huidige Doema-leden kan verwachten. We hopen dat zij niet de praktische wil hebben om het uit te voeren.” Het besluit toont volgens de Estse regering in elk geval dat bij veel Russen een verlangen naar het verleden leeft. “Dat is geen aangename gedachte.”

President Jeltsin, die gisteren zijn eerste grote confrontatie met het in december gekozen parlement beleefde, sprak van een “schandalig” besluit. Hij zei dat de ambassadeurs van de betrokken landen inmiddels was uitgelegd dat de resolutie “onzin is en dat er niets van komt”. De president doelde op de geringe bevoegdheden van het parlement, die een vergaand besluit als het herroepen van een eenmaal goedgekeurd akkoord niet toestaan.

“Noch de Oekraïne noch enige andere voormalige Sovjet-republiek zal zich voegen in een Sovjet-Unie onder een rode vlag. Dus waarom moet de Doema zulke besluiten nemen?”, vroeg Jeltsin zich tegenover televisiejournalisten af. “Ermee rekening houdend dat het besluit een intiatief van de communisten was, kan men ervan uitgaan dat zij proberen onrust in de republieken te creëren en de presidentsverkiezingen te annuleren.”