Tribune

De wereldschaakbond FIDE wil de tweekamp om de wereldtitel tussen Karpov en Kamsky in Bagdad organiseren. Maar Irak wordt door de Verenigde Naties geboycot. Wat bezielt de FIDE?

Jan Timman, schaker: “Op zich kan het, een schaakmatch in Bagdad. Je zet een schaakbord en een klok neer en de partij kan beginnen. En als niemand iets verkeerds zegt, wordt er misschien ook niemand overhoop geschoten... Maar goed, het is natuurlijk héél verkeerd en zéér bedenkelijk wat de FIDE wil. Irak heeft een volkomen bedorven regime. Om daar een tweekamp te organiseren, is wereldvreemd. Met schaken wil je ook commerciële activiteiten ontplooien, maar zo vind je natuurlijk nooit nieuwe sponsors. Ik hoop dat het niet doorgaat, dat de druk van de VS en vele nationale schaakbonden effect zal hebben. Maar zelfs als dat het geval is, dan nog is daar het eigenlijke probleem niet mee opgelost. Het probleem van een incompetent FIDE-bestuur, een kliek mensen die niet tot verantwoorde beslissingen kan komen.”

A. de Vries, directeur van het bondsbureau van de Nederlandse schaakbond: “Een zeer discutabel besluit van de Fide. Inmiddels hebben we schriftelijke uitleg omtrent de keus voor Bagdad gekregen. Daaruit bleek onder meer, dat op sportgebied geen sprake is van internationale sancties tegen Irak. Wij vinden die uitleg onvoldoende. Momenteel overleggen we daarom met onze regionale bonden én bonden uit andere landen over welke stappen we kunnen nemen. Een mogelijkheid is om de nationale bonden voor een officiële vergadering bijeen te roepen. Zo'n vergadering kan invloed uitoefenen. Een probleem is echter dat de reis- en verblijfskosten dan voor de bonden zelf zijn. En veel bonden kunnen die kosten waarschijnlijk niet opbrengen.”

Medewerker van de ambassade van Irak in Den Haag: “Er is maar één persoon die over deze kwestie iets kan zeggen en diegene is er nu niet. Morgen wel, belt u dan maar terug.”

G. Valk, kamerlid (PvdA): “Met collega Woltjer heb ik de minister van buitenlandse zaken en de staatssecretaris van sport kamervragen gesteld over de tweekamp in Bagdad. Want wat de FIDE wil, kan absoluut niet. De schaaksport blameert zich enorm door die partij te houden in een land met zo'n misdadig regime. Saddam was recentelijk nog in opspraak door de moord op twee schoonzoons. Daar zijn geen woorden voor. Hopelijk brengt internationale druk de FIDE op andere gedachten.”

N. van der Linden, secretaris van de Raad voor Cultuur, organiseerde vorig jaar een concerttournee naar Irak: “Op zichzelf is het positief dat zo'n match in het Midden-Oosten plaatsvindt. Het is goed voor de dialoog met het Westen, want over en weer is sprake van grote onbekendheid. Alleen is Irak onder de huidige omstandigheden op z'n zachtst gezegd niet het ideale land. Dat Bagdad zoveel geld over heeft voor die tweekamp is schrijnend. Een groot deel van de bevolking leeft in armoede. Ik vermoed dat het regime denkt dat de match een promotionele functie kan hebben. Maar het kan natuurlijk ook averechts werken. Als Karpov écht denkt dat de match vrede in de regio naderbijbrengt, dan is dat een legitiem standpunt. Zelf ben ik met vooraanstaande musici ook in Irak geweest. Lang over nagedacht, maar toch gegaan. Door culturele uitwisseling kun je die totaal geïsoleerde bevolking een hart onder de riem steken.”

Hans Böhm, schaakverslaggever: “Ik heb er geen goed woord voor over. Het is een onzinnig idee van de FIDE en de beide schakers om zichzelf in verband te brengen met een land waarvan de leiders al lang vermoord hadden moeten worden. Je moet er ook niet aan denken dat het doorgaat, dat je dan weer van die tv-beelden krijgt van Saddam met kindertjes, zoals tijdens de Golfoorlog. Los van de morele bezwaren zal het het schaken ook geen goed doen. Zo zal er een boycot van journalisten komen. Ik ga er in ieder geval niet heen. Wie wel trouwens? Verder heeft een titelstrijd daar gevolgen voor inkomsten uit sponsoring, want welk bedrijf wil zich nog associëren met de FIDE, Karpov of Kamsky? De FIDE heeft - absoluut niet des schakers eigen - gewoon aan de korte termijn gedacht. Bagdad bood immers het meeste geld.

“En Karpov kan wel zeggen dat een match in Bagdad een mogelijke eerste stap richting vrede is, maar joh, zo kan je altijd recht praten wat krom is.”

Ambassade-medewerker Irak, één dag later: “De persoon die er iets over kan zeggen is nu echt te druk. Verder kan niemand u van dienst zijn.”