Topberaad

In Doha, de hoofdstad van het oliestaatje Qatar, kwam het afgelopen weekeinde het bestuur van de wereldschaakbond bijeen om zich te beraden op de stralende toekomst. De reacties op de beslissing om het wereldkampioenschap in Bagdad te laten spelen, waren niet onverdeeld gunstig geweest. De schaakbonden van IJsland en Israel hadden aangekondigd dat zij in dat geval de FIDE zouden verlaten. Er moest mee gerekend worden dat andere bonden het voorbeeld zouden volgen. Niettemin was de stemming in het bestuur uitstekend. Secretaris-generaal Makropoulos complimenteerde president Iljoemzjinov ermee dat hij er in geslaagd was het schaken op de voorpagina's van de wereldpers te krijgen. “Goed of slecht, publiciteit hebben we nodig” zei hij, en hij vertolkte daarmee de algemene mening van het bestuur.

Er waren nog wat vuiltjes uit het verleden op te ruimen. Op het laatste congres van de wereldschaakbond, vorig jaar in Parijs, had een Commissie van Toezicht er op gewezen dat Campomanes en Makropoulos de helft van de financiële reserves van de FIDE aan zichzelf hadden toegewezen, zonder dat enig reglementsartikel daar aanleiding toe gaf. De commissie had gepleit voor harde maatregelen om dit geld terug te krijgen, desnoods via de rechter, maar door het spannende verloop van het Parijse congres waren de afgevaardigden er toen niet meer toe gekomen om zich over deze zaak uit te spreken. President Iljoemzjinov verzekerde Campomanes en Makropoulos dat zij zich geen zorgen hoefden te maken. Hij had een persbericht uitgegeven dat zei dat de beschuldigingen ongegrond waren en daarmee was de zaak afgedaan.

Campomanes, niet meer president maar tegenwoordig 'chairman of the presidential board' bracht verslag uit over de rechtszaak die hij in de Filippijnen had aangespannen tegen de voorzitter van de Filippijnse schaakbond Art Borjal. In een reeks van artikelen had Borjal hem er van beschuldigd dat hij ter gelegenheid van de olympiade in Manila van 1992 geknoeid had met miljoenen van de Filippijnse overheid. Campomanes meldde dat hij een schadevergoeding van ongeveer drie miljoen gulden had geëist en dat Borjal bovendien moest rekenen met een zware gevangenisstraf.

Alles was goed. Energiek wendde het bestuur zich tot de zaken van de toekomst. Secretaris Abundo en penningmeester Iclicki vertelden over de firma Chess Planet die zij samen hadden opgericht en die de FIDE prominent op het Internet moest brengen. De eerste contracten zouden eind maart gesloten worden. Grote plannen: een persbureau, organisatie van eigen toernooien, eigen titels, eigen ratings, een schaakuniversiteit, een winkel... Zou het misschien bedenkelijk kunnen zijn dat hier onder de vlag van de wereldschaakbond een privé-firma wordt opgericht die superschaakzaken hoopt te doen? Uit het verslag van Iclicki waaraan ik het voorafgaande ontleen blijkt niet dat iemand zich er zorgen over maakte. Waarom ook? Als in de toekomst een Commissie van Toezicht bezwaren aan zou tekenen, kan de president altijd een persbericht maken dat zegt dat er niets aan de hand is. Opgewekt besluit Iclicki zijn verslag: “Stoelriemen vast jongens, we maken een hoge snelheid...” Of het wereldkampioenschap nu in Bagdad wordt gehouden of niet, het lijkt me dat deze bond voorgoed aan gene zijde van goed en kwaad is beland en niet meer te redden valt.

Nu iets vrolijkers. Bedenk dat vrijdag in Amsterdam, Singel 548, om 14.00 uur de eerste ronde van het tiende VSB-schaaktoernooi begint. Helaas het laatste VSB-toernooi. Het is ook het mooiste. Een tienkamp met Kasparov, Kramnik, Ivantsjoek, Anand. Voor Nederland Timman en Piket. Een van de sterkste toernooien, misschien het sterkste, dat er dit jaar in de wereld gehouden zal worden.

Ter inleiding een paar recente partijen van Vasili Ivantsjoek, die in het laatste Hoogovenstoernooi aller harten won met zijn fraaie spel en diepzinnige commentaren. Het zijn maar rapidpartijen dus neem ze niet te ernstig. Uit een toernooi dat in februari in Tallin werd gespeeld ter ere van Paul Keres. Ivantsjoek won met 5,5 uit 7, veteraan Smislov werd gedeeld tweede met 4 punten, boven helden van deze tijd als Sjirov en Ehlvest.

Wit Ehlvest-zwart Ivantsjoek

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 e7-e6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 a7-a6 5. c2-c4 Pg8-f6 6. Pb1-c3 Lf8-b4 7. Lf1-d3 Pb8-c6 8. Pd4-e2 d7-d6 9. 0-0 Lb4-c5 10. h2-h3 h7-h6 11. b2-b3 0-0 12. Lc1-b2 Lc8-d7 13. Kg1-h1 Pc6-e5 14. Pe2-g3 Een ernstige onvoorzichtigheid. 14...Pf6-g4

Daar had wit vast niet op gerekend. Opeens moet wit zich in de raarste bochten wringen om direct materiaalverlies te voorkomen. Het is duidelijk dat 15. hxg4 Dh4+ 16. Kg1 Pxg4 niet gaat voor wit en na 15. De2 Dh4 verliest hij door de ongelukkige positie van Pg3 ook materiaal. 15. Kh1-g1 Dd8-h4 16. Pg3-h1 Droevige terugtocht. Een jaar of twintig geleden moest ik ook eens zo'n ellendige zet doen en toen richtte een gezelschap cynici een nog steeds bloeiende schaakclub op die 'Het Paard van Ree' heet. 16...Ld7-c6 17. Ld3-c2 Pg4-f6 Plicht gedaan, nieuwe weiden lonken. 18. Tf1-e1 Pf6-h5 19. Pc3-e2 f7-f5 20. e4xf5 Dh4-g5 21. Pe2-g3 Je kan het een blunder noemen, maar 21. g3 (of 21. g4) Pf3+ was niet beter of slechter. 21...Ph5xg3 Wit gaf op wegens 22. Pxg3 Dxg3.

Wit Sjirov-zwart Ivantsjoek

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 e7-e6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 a7-a6 Ivantsjoek heeft kennelijk een nieuwe opening in zijn repertoire genomen. We zien nog niet wat hij tegen het sterkste antwoord 5. Ld3 wil doen, waarschijnlijk 5...Lc5. 5. Pb1-c3 Dd8-c7 6. Lf1-e2 Pg8-f6 7. 0-0 Lf8-b4 8. Dd1-d3 Pb8-c6 9. Lc1-g5 h7-h6 10. Lg5xf6 g7xf6 11. Ta1-d1 h6-h5 12. Kg1-h1 Pc6xd4 13. Dd3xd4 Lb4-e7 14. f2-f4 b7-b5 15. e4-e5 f6-f5 16. Pc3-d5

16...e6xd5 17. e5-e6 0-0 18. Td1-d3 h5-h4 19. Tf1-f3 Kg8-h7 20. Tf3-g3 h4xg3 21. Td3xg3 f7-f6 22. Tg3-h3+ Kh7-g7 23. Th3-g3+ Kg7-h7 Remise