Moorden

HOWARD SOUNES:

Fred & Rose

362 blz., geïll., Warner Books 1996, ƒ 22,80

Als er een prijs zou worden uitgeloofd voor het onverkwikkelijkste boek van het jaar moet Fred & Rose in ieder geval genomineerd worden. Het behandelt de levens en de moorden van het echtpaar West waarvan het adres Gloucester, 25 Cromwell Street, een even doordringende klank heeft gekregen in de Engelse misdaadgeschiedenis als 10 Rillington Place van John Christie in Londen. De Wests hebben, meestal in samenwerking, minstens elf jonge meisjes en vrouwen vermoord na ze seksueel misbruikt en mishandeld te hebben. Aangenomen mag worden dat er meer slachtoffers geweest zijn, misschien dertig in totaal, maar van de andere zijn geen resten gevonden. De lijken waren in stukken gesneden begraven, onder het huis en in de tuin in Cromwell Street en in twee gevallen in weilanden buiten de stad; zij zijn in 1994 in de loop van vier maanden door de politie opgegraven.

Vorig jaar is Rose in Winchester tot levenslang veroordeeld; Fred niet, die had zich op 1 januari verhangen in zijn cel. De zaak heeft in Engeland kilometers krantenkolom gevuld, nadat Howard Sounes voor de Sunday Mirror als eerste informatie had kunnen geven over de omvang van de ontdekkingen die gedaan waren en verwacht werden in Cromwell Street.

Sounes heeft nu ook als eerste een boek weten te publiceren over de levens en de wandaden van de Wests. Snel werk, zo kort na 22 november vorig jaar toen de jury in Winchester haar uitspraak deed. Het is dan ook, hoewel nu in een doorlopend verhaal, meer nieuwsvoorziening dan geschiedschrijving; dat wil zeggen, de auteur heeft er niet meer vorm en betekenis aan gegeven dan toen het in de krant stond.

De moorden zouden een betekenis krijgen als zij herkenbaar werden als menselijke handelingen, zoals dat mogelijk is met een lustmoordenaar of een straatmoord of een roofmoord. Bij Sounes zien zij er totaal afstotend en sub-menselijk uit, niets dan vastbinden, blinddoeken, inpakken, opensperren, folteren, biseksueel verkrachten, wurgen en doodslaan. Zo'n operatie werd soms verscheidene dagen voortgezet, met pauzes waarin de meisjes in de kelder van Cromwell Street het vervolg afwachtten. Als het eind gekomen was, hakte Fred ze uit elkaar, omdat hem dat extra plezier gaf waarschijnlijk en ook omdat hij dan met een kleine grafkuil kon volstaan. Een gedeeltelijke betekenis kan het geval van de Wests wel krijgen als wij andere kanten dan de moorddadige van ze bekijken. Zij waren dol op elkaar; al moedigden zij elkaar aan om seks te bedrijven met derden, zij werden ongenadig jaloers als het te ver ging of zonder toestemming gebeurde. Misschien hadden zij door een geniale psycholoog ontleed kunnen worden en humaner in elkaar gezet, denkt de lezer soms even.

Dat is niet gebeurd en Sounes draagt alleen kleine antwoorden bij op de bekende vraag: hoe heeft het zo ver kunnen komen, wat is er misgegaan in hun jeugd? Gewoonlijk, en ook in dit geval, blijkt dan wel dat de boosdoeners uit verwarde en ongelukkige gezinnen kwamen, maar niet in welk beginsel zij verschilden van miljoenen anderen die uit zulke gezinnen komen en geen vlieg kwaad doen.

Dit eerste boek over de Wests komt niet in de buurt van het laatste woord over hun geval. Wel is het goed voor iemand die alles wil weten wat er op de wereld voorkomt en zich geen illusies wil maken, om af en toe zoiets te lezen.