Foto

Arthur Ollman en Vickie Goldberg, samenstelling: A Nation of Strangers, 148 blz., Museum of Photographic Arts, San Diego 1995, ƒ 50,40 (paperback)

'Gateway to America' heette Ellis Island, het voorportaal van het Nieuwe Land onder de rook van New York en het Vrijheidsbeeld. In de eerste decennia van deze eeuw werden er in de fabrieks-achtige kantoorcomplexen van het Bureau of Immigration miljoenen immigranten gekeurd, gecontroleerd en ingeschat. En gefotografeerd, al was dat geen wettelijk vereiste om Amerika binnen te mogen.

Een van die fotografen was Lewis Hine. Hij maakte deze foto omstreeks 1905 en legde daarin de emoties vast van een familie, die alles achter zich gelaten heeft en hoopt op een nieuw en beter leven.

Lewis Hine's foto staat in A Nation of Strangers, de catalogus bij een tentoonstelling die deel uitmaakt van een drieluik dat onder de titel Points of Entry momenteel langs (Amerikaanse) musea reist.

Het boek behandelt de economische en culturele rijkdom die de immigranten Amerika brachten tegen de achtergrond van de veelal bittere werkelijkheid die schuil ging achter de droom van gouden bergen, melk en honing.

In ruim 200 foto's worden de immigranten op de voet gevolgd door Amerika en door de tijd; via Jacob Riis' foto's van de deplorabele getto's van New York en de reportages uit de jaren veertig en vijftig van Arthur Rothstein, Alexander Alland en Dorothea Lange, naar het heden.

Naarmate de tijd vordert worden de foto's niet alleen herkenbaarder (Haïtianen, Vietnamezen, Cubanen, Mexicanen), maar komen ze ook meer en meer in het teken te staan van een 'probleem': patrouilles, razzia's, grenshospitia.

Dat samensteller Arthur Ollman zich in zijn inleiding keert tegen die praktijken, hoeft nauwelijks te verbazen. Amerika zou zich wat bewuster van het eigen verleden moeten tonen, schrijft hij. Immigratie is tenslotte altijd haar beste investering in de toekomst gebleken.