Onze René

'La Calisto', 17de-eeuwse Venetiaanse opera van Pietro Francesco Cavalli, tot 20 maart te zien in de Koninklijke Muntschouwburg te Brussel. Tel. 032 2 2291211

In Berlijn kan je van de straat eten. Er ligt alleen niks. Dus als hond heb je er weinig aan. Dat het buiten zo netjes is, kan niet verbazen in een land waar ze 's ochtends vroeg de vuilnisbakjes al op de ontbijttafel hebben staan 'Tischabfälle' staat er met strenge letters op. Dat is al een eeuwigheid zo. Daarom wacht ik nu met spanning op de volgende stap, een 'Biomüll' - en glasbakje erbij. Ik ben hier al een tijd niet geweest. Vóór 'De Muur' was het er onwezenlijk en nu weer. Voorzichtig doe ik een paar passen van west naar oost, en terug. Met nog steeds iets van ongeloof, net als bij nieuw ijs. Iets wat eerst water was, daar kan je op lopen! Telkens opnieuw een wonder. En nu dit. Muur, wèg muur. Dat voorzichtige lopen, daar doen we in ieder geval goed aan. De witte sneeuw is overgegaan in zwarte blubber. Daar stappen we al een hele dag in rond en daarom hebben we onze nette kleren thuisgelaten. Normaal bedenken we daar een ander excuus voor. Maar nu, 's avonds, maken we er ons toch wat zorgen over. We zijn namelijk op weg naar de Opera, naar de Staatsoper Unter den Linden. En die Duitsers zijn altijd zo netjes. We hebben weliswaar goede hoop dat het licht in de zaal zal worden gedimd, maar toch. Die wandelgangen.

Het valt mee. Er zijn nog meer truien. Zelfs een trainingsbroek. Dat komt natuurlijk door de prijzen: van DM 6,- tot DM 190,-. Dat is pas echt volkskapitalisme. Zes mark! Daarmee kom je in Nederland niet verder dan twee koffie in het Opera-café, zelfs niet met een puberpas. Er wordt geklapt en daar is de dirigent. En wie is het? Onze eigen René Jacobs! Die René. Die heeft het tot in Berlijn geschopt. We glimmen zachtjes van trots. Het begint, en gaandeweg gaat ons glimmen over in gloeien. Wat we zien en horen is niet gewoon goed, het is geweldig. Buitengewoon! Alles wat normaal bij een concert hoort, is hier niet aan de orde. Je bedenken wat je morgen zal gaan eten? Geen tijd voor. Geobsedeerd door die nek voor je? De actieradius raden van dat 'parfum' naast je? Merk je niet eens. Niet alleen de hoesters vergeten te hoesten, zelfs de musici kunnen in momenten van werkeloosheid hun ogen niet van het toneel afhouden. Omkijkend tot op het riskante af. Als tv-kijken onder het koken. Alles glanst van de kwaliteit: musici, zangers, een decor als een adventskalender, onze René. En alles straalt van de pret.

Nu is het natuurlijk ook een pretstuk, 'La Calisto', een ronduit burleske produktie uit de beginjaren van de opera. Puur commercieel, volgens het principe 'wat ze willen kunnen ze krijgen'. Maar wij, de 'ze' van 1996, kunnen daar anno nu met goed fatsoen naar toe, want 'het is geschreven voor die mensen van 350 jaar geleden'. Super-Endemol voor NRC-lezers. 'La Calisto' is net een schotel zuurkool. Niets meer en niets minder. Echter niet het twee minuten-stamppotje uit Nieuwegein, nee, de twee uurs-delicatesse uit de Elzas. Het is uit. Iedereen klapt. In de rangen van zes tot dertig mark staat een aantal mensen spontaan op. Vanwege de knieën. De anderen in die rangen niet, of het duurt even. Vanwege die knieën.

Vanaf dertig mark blijft iedereen zitten. Ze klappen wel, voor onze René zelfs hard. Doen die Duitsers dan nooit aan staande ovaties? Wij Nederlanders wel. Wij altijd. Voor de zekerheid. En dan zijn we sneller bij de jassen. De Duitsers komen nog steeds niet omhoog. Uit corpulentie? Nee, zo dik zijn ze niet. Wat is het dan? Dit kón toch niet beter? Of is onze René misschien te weinig 'purist' voor ze, te katholiek, teveel bon vivant? Hoe dan ook, ze klappen toch hard voor Der Jacobs. En wij staan van trots en bewondering in vuur en vlam. Zonder angst meer voor ons uiterlijk, sluiten we zelfbewust aan in de lange rij voor de verkeerde vestiaire. Die René. We bladeren nog wat in de documentatie. Maar, wat?! René is helemaal geen Nederlander! En hoe komt het dan dat we altijd dachten dat... René geeft zelf uitsluitsel. Hij beschrijft zijn carrière binnen 'De Nederlands-Belgische barokmafia'. Vandaar. René is een Belg. Nu ja. Ook goed.