Vragen

Nanda belde. Nanda is student aan de hogeschool Amsterdam in opleiding voor leraar Nederlands. Tja, leraar worden. Zou dat leuk zijn, vraagt ze zich af. Ze is bijna afgestudeerd en werkt aan een scriptie waarvoor ze zelf het onderwerp verzon. Ze stelt een aantal leraren vragen: een beetje vage vragen gesteld aan niet zo veel leraren. De antwoorden schrijft ze op. Niet echt een enquête, niet echt een onderzoek. Dat is alles wat ik van Nanda weet, behalve haar vragen dan.

1 Wat was uw droomleraar op school en waarom?

2 Moet onderwijs leuk zijn voor leerlingen en waarom?

3 Waarom hebben leerlingen vaak geen zin om naar school te gaan?

4 Waarom hebben leerlingen vaak geen zin om huiswerk te maken?

5 Wanneer is een les geslaagd?

6 Vindt u de leerplicht een goede instelling en waarom?

7 Als u een tovenaar was, wat zou u dan willen veranderen aan het voortgezet onderwijs?

8 Vindt u het lesrooster een goede instelling?

9 Wat moet een leerling leren op school naast kennis en vaardigheden van zijn vak?

Zo, nu moet iedere onderwijsgevende stoppen met lezen, nog een keertje dat rijtje vragen doornemen en rustig, heel rustig nadenken. Mensen elders werkzaam kunnen ook beter stoppen. Zij zouden zo'n rijtje vragen moeten opstellen over de bezigheden die zij verrichten, domme vragen vooral. Bijvoorbeeld: de bakker - waarom geen wit volkorenbrood; de salesmanager - moet de omzet omhoog en waarom; de directeur - is het erg als mensen ziek zijn en waarom; de schilder - wit of zwart, of allebei; de chauffeur - hoe hard rijd ik? Laten we dat allemaal doen; onszelf regelmatig eenvoudige vragen stellen, dat is goed voor de wereld.

Omdat het stukje anders te kort is, geef ik hier mijn antwoorden.

1 Koster, ondanks zijn afkeer van 'die primitieve negermuziek', jazz. Koster gaf aardrijkskunde en ik houd van verre streken. Bij Koster leerde je zomaar, voor de lol. Maar vooral, bij Koster kon je lachen.

2 Ja. Het is de hoogste eis die aan onderwijs gesteld kan worden: het moet leuk zijn. Er zijn twee redenen voor. Iedereen wil leuk werk. Kinderen ook. En verder moet onderwijs leuk zijn, omdat ze anders niks leren. (leuk = kinderleuk, aangenaam, dus niet per se grappig).

3 Nogal wiedes, omdat de school niet leuk is. Veel leraren geven wel eens een leuke les, sommigen nooit, een enkeling altijd. Toch vinden veel leerlingen het leuk op school, tussen de lessen door.

4 Huiswerk is niet, meestal niet leuk. Onder andere omdat je het alleen moet doen. Onder andere omdat je niet trots kunt zijn als je het af hebt. Onder andere omdat je niet geïnteresseerd bent in wat je moet leren. Onder andere omdat geen mens er naar kijkt.

5 Een les is geslaagd als de leerlingen wat geleerd hebben.

6 Flauwekul, die leerplicht. Nou ja, misschien is het handig om met deze stok achter de deur verstopte islamitische meisjes uit huis te krijgen.

7 De beuk erin. De school, de middelbare school zou ingekort worden tot 3 à 4 jaar. De inhoud zou verschuiven: meer praktijk, meer producten, meer creativiteit, meer psychologie, minder wetenschap.

8 Dit is een strikvraag, dit is een vraag naar de opvattingen over het studiehuis, de grote mode van dit moment. Ik denk hier nog even over na en kom erop terug.

9 J.J. Voskuil geeft in CS literair van 1/3 het antwoord: “Daar draait het leven om: om het weten wie je bent; om een bijna religieuze vorm van verantwoording afleggen voor jezelf.” Hier moet nog het goede lesmateriaal voor verzonnen worden.