VN: Nederlands rol als drugsdoorvoerland beperkt

De International Narcotics Control Board brengt jaarlijks een rapport uit over de ontwikkelingen op de internationale drugsmarkten. Nederland neemt in het rapport van 1995 een bescheiden plaats in. Derde deel van een korte serie over drugsbeleid, in verband met het Kamerdebat over de drugsnota volgende week.

ROTTERDAM, 14 MAART. Waar wordt cannabis, coca of opiumpapaver geteeld en naar welke landen wordt hasj, coke en heroïne gesmokkeld? Jaarlijks maakt de International Narcotics Control Board (INCB) schattingen van de omvang van de drugsproduktie en probeert hij de drugsstromen in kaart te brengen. De INCB baseert zich hierbij onder meer op officiële overheidsgegevens over in beslaggenomen drugs.

Naast de illegale produktie van en handel in plantaardige drugs registreert de Board ook die in medicijnen (tranquillizers, slaapmiddelen) en synthetisch vervaardigde roesmiddelen (xtc, lsd). Doel van de INCB, onderdeel van de Verenigde Naties, is het terugdringen van drugsgebruik in de ruimste zin van het woord. De Board werkt onder meer samen met het United Nations International Drug Control Programme (UNIDCP) en de World Health Organization (WHO).

Nederland komt in het INCB-rapport voor 1995 slechts een paar keer voor. Ons land is in Europa de belangrijkste producent van de 'dansdrug' xtc, en samen met Polen, is Nederland nog steeds de belangrijkste producent van het pepmiddel amfetamine. Ook de produktie van cannabis in kassen (nederwiet) en de export van cannabis-zaden baart de Board zorgen. Uit het rapport blijkt niet dat Nederland voor andere drugs een bijzondere positie inneemt als producent of doorvoerland. Voor cannabis, cocaïne en heroïne zijn de handelsstromen als volgt: Cannabis: In Europa nam de hoeveelheid in beslaggenomen hasj en marihuana toe van 440 ton in 1993 tot 783 ton in 1994. De belangrijkste exportlandlanden zijn Marokko, Nigeria, Jamaica, Colombia, Afghanistan en Pakistan. Het aandeel Marokkaanse hasj in de totale hoeveelheid hasj die in Europa in beslag is genomen is gestegen van vijfendertig procent in 1992 tot zeventig in 1994. Een klein deel van de cannabis die Europa bereikt komt uit Zuid-Afrika, waar de jaarlijkse cannabisproduktie wordt geschat op meer dan 175.000 ton. Het meeste hiervan is voor gebruik op de eigen markt. In Afrika wordt cannabis op grote schaal geteeld, net zoals in Zuid-Amerika, Azië en de Centraal-Aziatische GOS-staten.

De uitvoer van Zuidoostaziatische cannabis naar Australië, Japan en de VS wordt door de Board 'substantieel' genoemd. Jaarlijks wordt negenhonderd ton cannabis verbouwd in Thailand. De Filippijnen produceren een zeer sterke soort marihuana die naar Australië en Japan wordt uitgevoerd. De cannabis die in Zuid-Azië wordt geteeld is voor het grootste deel voor lokaal gebruik, maar vanuit Sri Lanka wordt cannabis geëxporteerd naar Australië en Europa. In Mozambique werd 40 ton cannabis uit Pakistan en Afghanistan van de markt gehaald. In 1994 werd 26 ton Pakistaanse hasj in Canada onderschept. Cocaïne: De meeste cocaïne komt nog steeds Europa binnen via Spanje en Portugal. Martinique is een belangrijk doorvoerpunt geworden om Zuidamerikaanse cocaïne naar Frankrijk te smokkelen. Via Aruba en de Nederlandse Antillen bereikt cocaïne Nederland. Drugshandelaren, zo zegt de Board, dreigen een politiek destabiliserende factor te worden in het Caraïbisch gebied. Steeds vaker komt via de Centraal- en Oosteuropese landen, met name Polen, cocaïne Europa binnen.

Grootste leverancier van cocabladeren is Peru, gevolgd door Bolivia. In Colombia wordt van cocaïne-pasta uiteindelijk cocaïne-hydrochloride gemaakt. Via de Middenamerikaanse landen wordt cocaïne naar de VS gesmokkeld. Puerto Rico en de Amerikaanse Maagden-eilanden worden gebruikt als drugsspringplank naar de Verenigde Staten, de Britse Maagden-eilanden zijn transitpunt voor Groot-Brittannië. Volgens Interpol worden steeds vaker Afrikanen ingeschakeld om cocaïne van Zuid-Amerika via Noord- en West-Afrika naar Europa te smokkelen. De zeer verslavende crack-cocaïne is gesignaleerd in Ghana, Nigeria, Senegal en Zuid-Afrika.

Heroïne: Grote hoeveelheden morfine en heroïne worden uit Afghanistan en Pakistan gesmokkeld naar Turkije en vandaar naar Europa. In 1994 werd in Europa tien ton heroïne in beslaggenomen, 80 procent daarvan was afkomstig uit Zuidwest-Azië. Steeds vaker wordt heroïne voor de Europese markt vervoerd via de GOS-staten in Centraal-Azië.

Birma is de grootste heroïneproducent in Azië. De heroïne gaat via Cambodja, Hongkong en Thailand naar Australië, de VS en Europa. Via Vladivostok wordt heroïne uit Zuidoost-Azië door Siberië en de Russische Federatie naar Europa vervoerd. Afrikaanse havens en vliegvelden worden in toenemende mate gebruikt voor het verzenden van Aziatische heroïne naar Europa en de VS. Heroïne is hierdoor in de belangrijkste grote steden van Afrika goedkoop geworden.

Vijf procent van de heroïne in de VS komt uit Mexico, 57 procent uit Zuidoost-Azië en 32 procent uit Zuid-Amerika. In Canada en de Verenigde Staten neemt het gebruik van heroïne toe. Vooral onder gebruikers van crack-cocaïne wordt in toenemende mate heroïne gebruikt. Aldus het INCB-rapport voor 1995.