Nervositeit bij afzet DSM-aandelen

ROTTERDAM, 14 MAART. Toen ABN Amro directeur Menno de Jager vrijdagavond uit Den Haag naar huis reed, kwamen de onheilstijdingen elektronisch binnen. 's-Middags tegen een uur of vijf had het ministerie van Economische Zaken gemeld dat ABN Amro deze week de laatste 4 miljoen aandelen van de overheid in het chemiebedrijf DSM ging verkopen. Geschatte opbrengst: 600 miljoen gulden.

“In de auto gingen steeds weer de bliepjes”, vertelt De Jager, een veteraan bij ABN Amro in het verkopen van grote aandelenpakketten. Elk telefoontje bracht meer slecht nieuws. De koersen van de aandelen op de toonaangevende beurs van Wall Street kelderden zoals ze de laatste vijf jaar niet meer gekelderd waren. De toonaangevende Dow Jones beursindex verloor drie procent, ofwel 171 punten. Juist Amerikaanse beleggers bepalen bij grote aandelentransacties het verschil tussen een top of een flop. De Jager:“In het donker zag de vangrail er soms aantrekkelijk uit”.

De hele transactie afblazen was op dat moment een gepasseerd station. Een paar uur eerder waren de Union Bank of Switzerland en de Duitse Commerzbank nog met de hakken over de sloot gekomen: een grote plaatsing van aandelen (circa 600 miljoen gulden) van het Duitse staalbedrijf Thyssen was net rond voordat Wall Street van de helling ging. Een herhaling van de crash van 1987, toen de koersen op 19 oktober met 22 procent omlaag vlogen nadat de aandelen de vrijdag daarvoor ruim drie procent waren gedaald? Een paar Canadese en Amerikaanse banken verloren toen enkele honderden miljoen guldens omdat zij net op dat moment een deel van de aandelen in de privatisering van British Petroleum zouden verkopen. Zij konden die effecten aan de straatstenen niet kwijt.

De DSM-deal vrijdagavond afblazen zou niet alleen de reputatie van de Nederlandse overheid schaden, zegt De Jager, maar ook die van ABN Amro. De afgelopen jaren heeft de bank juist honderden miljoenen guldens geïnvesteerd in overnames van zakenbanken en nieuwe mensen om zich te profileren als een internationale partij met ambitie. “Om vijf uur een transactie aankondigen en die vier uur later weer intrekken, dat kan niet.”

Maandag gingen de koersen op de Europese effectenbeurzen omlaag, maar paniek bleef uit, en 's middags herstelde Wall Street zich zelfs krachtig van de klappen van vrijdag. Dinsdag ging het opnieuw goed in Europa en ook op Wall Street zag het er zonnig uit, totdat in de loop van de avond (Nederlandse tijd) de Dow Jones beursindex op een verlies van 95 punten stond. De Jager zat met “kromme tenen” achter zijn beelscherm. “Er is het gevaar dat je je teveel op de beeldschermen focust”, houdt hij zichzelf voor. Tegelijkertijd weet hij dat de beleggers waarmee hij en zijn verkopers en analisten dagelijks praten ook allemaal die beeldschermen met beurskoersen volgen. Tot zijn opluchting zag hij de koersen weer aantrekken en vrijwel het hele verlies is aan het slot van de handel weer ingelopen. Woensdag ging het in Amsterdam opnieuw prima. Vanochtend lag de koers van DSM stabiel op 153,50 gulden.

“Er is voldoende vraag naar de aandelen DSM, maar iedereen is nerveus over wat er buiten gebeurt. Daarom wachten beleggers met een harde bevestiging van een eerder uitgesproken belangstelling”, zo luidt de taxatie van De Jager.

Hij kent de markten en de financiële krachten die die zij in tijden van nerveuse stemming en oplopende politieke spanning kunnen ontketenen. De Jager leidde het zenuwcentrum - de war room - tijdens de twee succesvolle plaatsingen van de aandelen van de overheid in post- en telecombedrijf KPN in 1994 en 1995, die 13 miljard gulden opleverden. In 1994 leek de beursintroductie van KPN af te steven op een doorslaand succes, totdat op de eerste dag een rentestijging het sentiment van beleggers verstierde en het beursklimaat een paar weken nodig had om weer tot rust te komen.

Het grote verschil met beursintroducties als KPN en Vendex International is dat particuliere beleggers nu maar een paar dagen de tijd hebben om in te schrijven op aandelen DSM en ABN Amro geen drie weken heeft om met advertenties de spanning op te bouwen van een unieke kans. De bank zet nu haar afdeling private banking in, die de relaties onderhoudt met rijke, actief beleggende particulieren, om de belangstelling voor DSM op te porren. “Dat loopt goed, maar het levert niet de miljarden guldens op als bij de tweede verkoop van KPN.”

Doordat DSM twee weken geleden zijn jaarcijfers had gepubliceerd, konden de verkopers van ABN Amro profiteren van de financiële presentaties (road shows), die DSM al geboekt had. Daar kwamen de afgelopen dagen nog een video conference bij, sessies in Amsterdam, Londen en Dublin en een reeks van zogeheten one on one's, exclusieve onderonsjes tussen DSM en individuele grote beleggers.

De Jager wil de transactie nu zo snel mogelijk afronden. Harde bevestiging van kooporders krijgen en de inschrijving sluiten.

Wachten vergroot de kans op nieuwe onrust op de financiële markten. Timing is cruciaal. “Het zijn geen gemakkelijke processen. Wat is wijsheid?”