VVD-Kamerlid wil aandelenplan voor werknemers

ROTTERDAM, 13 MAART. Het links-liberale kabinet pakt de mogelijkheden niet op om werknemers van staatsbedrijven die geprivatiseerd worden een positie te geven als lange termijn aandeelhouder. Het kabinet houdt de boot af, vindt VVD-Kamerlid H. Kamp, die van de aanstaande privatisering van het automatiseringsbedrijf Roccade, het voormalig Rijks Computer Centrum, een testcase wil maken voor personeelsaandeelhouderschap.

“Ik heb niet zo'n zin om van incident naar incident te hollen, maar ik wil een principiële uitspraak van het kabinet”, zegt Kamp. Bij twee recente grote verkopen van staatsbelangen - an de aandelen van post- en telecombedrijf KPN en van chemiereus DSM - zag de overheid geen reden om voor werknemers een lange termijn aandelenplan te organiseren.

Kamp noemt de gang van zaken bij DSM afgelopen week een “gemiste kans” voor werknemersparticipatie. Deze week worden de laatste aandelen van de overheid in DSM (ter waarde van ongeveer 600 miljoen gulden) door bemiddeling van ABN Amro verkocht. Gezien de turbulentie op de financiële markten sinds de aankondiging van de verkoop op vrijdagmiddag was M. de Jager, directeur emissies en syndicaten van ABN Amro, vanochtend “niet ontevreden” over de belangstelling van beleggers voor de aandelen.

Bij de voorlaatste privatisering, die van KPN, zinnen verschillende Kamerleden nog steeds op een regeling voor werknemersparticipatie. In het bedrijfsleven komt deze binding van het personeel aan de behaalde winst steeds meer in zwang. Uit onderzoek blijkt dat bedrijven met noemenswaardige werknemersparticipatie betere financiële prestaties leveren dan ondernemingen zonder aandelenbelangen van werknemers.

Verschillende grote bedrijven hebben in het kader van cao-onderhandelingen en spaarregelingen (Unilever Nederland) of beursintroducties (Vendex International) al aandelenoptieregelingen voor het personeel ontworpen. Installatiebedrijf GTI heeft een werknemersparticipatiemaatschappij die 13 procent van de aandelen heeft en daarmee ook een kernaandeelhouder is tegen een eventuele ongewenste vijandige overname.

In 1994 en 1995 verkocht de overheid twee grote pakketten aandelen in KPN (opbrengst ruim 13 miljard gulden), maar kreeg het personeel geen voorkeursbehandeling of een aparte regeling, ondanks herhaaldelijk aandringen daarop in de Kamer. Kamp heeft met twee andere leden van de Kamercommisie van Financiën, G. Ybema (D66) en J. Witteveen (PvdA), een brief gestuurd aan bestuursvoorzitter W. Dik van KPN om personeelsparticipatie te bepleiten. Dik heeft daar volgens Kamp “geen al te positieve reactie op gegeven”.

Uit zijn reactie maakt Kamp op dat Dik zich niet zal inspannen voor een regeling, bijvoorbeeld een stichting die de aandelen voor het personeel houdt. “Ik bepleit een lange termijn betrokkenheid van het personeel bij het resultaat van de onderneming. Anders kunnen werknemers net zo goed op de effectenbeurs aandelen kopen en weer verkopen.”

De regeling die bij de privatisering van KPN voor het personeel werd ontworpen was meer geënt op een snel voordeeltje door de aandelen weer op de beurs te verkopen, zo is de indruk van Kamp, dan op betrokkenheid bij het wel en wee van het bedrijf.

Kamp ziet nu de privatisering van Roccade als testcase om een uitspraak te krijgen van het kabinet over werknemersparticipatie. Het kabinet wil het fiat van de Kamer om alle aandelen van Roccade te verkopen. Het VVD-kamerlid wil daarbij een uitspraak van het kabinet dat in voorkomende gevallen van privatisering werknemersparticipatie aan de orde moet komen.