Goktent niet gepast voor top in moslimland

SHARM EL-SHEIKH, 13 MAART. Achteraf hadden sommige Jordaanse delegatieleden op de 'top van vredesstichters' wel gewild dat de bijeenkomst vandaag toch in het casino in Sharm el-Sheikh had plaatsgehad. De Egyptische organisatoren hadden hun oog aanvankelijk op het nieuwe, majestueuze casino laten vallen. Het was, vonden zij, de ideale plek om de conferentietafel neer te zetten. Direct nadat het plan voor de top tegen terrorisme en voor vrede geboren was, vorige week, kreeg de manager van het casino opdracht de camera's van het plafond te verwijderen en de koperen, in de grond verankerde kamerschermen los te boren. Toen de voorbereidingen in volle gang waren, kwam er een telefoontje van president Mubarak zelf: als leider van een moslimland kon hij toch niet bijna dertig staatshoofden in een goktent ontvangen? De conferentie werd daarop verplaatst naar de overkant van de straat, naar het restaurant dat bij hetzelfde Mövenpick-hotel hoort als het Casino. Vandaar dus dat de Jordaniërs (en enige Libanezen die officieel niet aan deze top zouden deelnemen) vannacht gewoon in het casino terecht konden. Zij verloren bijna 10.000 dollar.

Het luxueuze duik- en snorkeloord Sharm el-Sheikh is gemoedelijker dan de eerste berichten deden vermoeden. Op het moment dat president Clinton vanmorgen met zijn omvangrijke delegatie arriveerde, kuierden er gewoon toeristen in korte broek en met kinderwagens het hotel in en uit. Sommigen boden zelfs de helpende hand toen het huishoudelijk personeel van de Marokkaanse koning Hassan II tientallen meegebrachte zware kisten vol water, ijsthee en couscous het hotel in sleepte. De meeste toeristen (het is hier hoogseizoen) waren de afgelopen dagen in allerijl naar Luxor gestuurd, of maken een onverwachte cruise op de Nijl. Maar wie zijn kamer weigerde te verlaten, mocht uiteindelijk blijven. Als het Mubarak, die hier al enkele dagen verblijft, beliefde een partijtje tennis te spelen, moesten zij hoogstens even de baan verlaten.

Het dorp is wel vergeven van de soldaten, die uit de hele Sinaï hierheen zijn getransporteerd. Om de vijftig meter, onder witte en Egyptische vlaggen, zijn wegversperringen geplaatst. Een anti-terrorismetop zou zelfmoordenaars immers een uitgelezen kans bieden de machteloosheid van de macht ondubbelzinnig aan te tonen. Maar behalve in de brandende zon de wacht houden, hoefden de soldaten niet veel te doen. Omdat Sharm een kunstmatig toeristendorp is, dat alleen uit hotels bestaat, wonen er nauwelijks tot geen Egyptenaren. De meeste 'bewoners' zijn receptionist, ober, discjockey of kamermeisje. Zij zijn hier om geld te verdienen.

Pagina 4: Schimmenspel in Sharm el-Sheikh

De werkers zijn in Sharm el-Sheikh om geld te verdienen. Ze deden de afgelopen paar dagen wat zij anders ook doen: binnenblijven - zij het nu met z'n drieën op een kamer geperst.

Hier hoefden, omwille van veiligheid, geen hordes souvenirverkopers van de straat te worden verbannen, wat overal elders in Egypte het geval zou zijn geweest. Nergens anders in dit chaotische land had men het klaargespeeld om binnen drie dagen alle wegen van helwitte middenstrepen te voorzien of de vijftien kilometer lange weg van het vliegveld naar het dorp vol te planten met wuivende palmbomen (de oude palmen die hier in januari waren neergezet toen Mubarak een paar dagen vakantie kwam vieren, waren al dood). En binnen een uur werden haast alle beschikbare telefoonlijnen afgesloten, waarna ze in de perscentra en conferentiekamers weer aangesloten werden.

De officiële delegaties zaten volledig opgesloten in het Mövenpick. De meeste genodigden, onder wie VN-secretaris-generaal Boutros Boutros-Ghali, de Franse president Chirac en de zichtbaar nerveuze “president van Palestina” Yasser Arafat, waren gisteren al aangekomen. Hun assistenten en diplomaten renden tot vroeg in de ochtend met mappen onder hun arm door de paradijselijke binnentuin naar het hotel en terug. Het was een prachtig schimmenspel. Er werd gefluisterd. Deuren sloegen. Sigarettenpunten lichtten in het duister op. Zelfs de Libische minister die onuitgenodigd kolonel Gaddafi vertegenwoordigde, werd doorlopend tussen de ligusters op de galerijen gesignaleerd.

Het formuleren van een gezamenlijke slotverklaring was, zoals te doen gebruikelijk op dit soort bijeenkomsten, een groot probleem. Wat had prioriteit, de veroordeling van internationaal terrorisme, of een steunbetuiging aan het vredesproces? En zal Arafat openlijk gaan verklaren wat hij de facto al lang had gesanctioneerd, namelijk dat Israelische troepen samen met Palestijnen in de autonome gebieden konden opereren? De eerste versie van de slotverklaring was eergisteren al door Amerika en Israel samen opgesteld. Afgelopen nacht woedde het gevecht om bepaalde woorden in die verklaring veranderd te krijgen.

Om elf uur vanmorgen stroomden meer dan 1.500 journalisten, van wie een deel de nacht op het strand had moeten doorbrengen, het hotel binnen. Het werd duidelijk dat Arafat de hele nacht had gespendeerd om 'Strongly condemn all acts of terror' veranderd te krijgen in 'reiterate their strong condemnation of all acts of terror'. Het lijkt een miniem detail maar het betekende wel dat de echte top kon beginnen. De camera's mochten draaien. Vier uur lang stond Sharm el-Sheikh in het middelpunt van de internationale belangstelling. Daarna werden de Vredestichters in hoog tempo afgevoerd. De strepen op de weg stoften weer onder. Chartervluchten begonnen weer te landen. In het duikdorp Sharm kan weer ongestoord gedoken worden.