VS versterken vloot in wateren rondom Taiwan

WASHINGTON, 12 MAART. Een tweede Amerikaanse vliegdekschip, begeleid door een nucleaire onderzeeër en zes andere schepen, is op weg naar de wateren rondom Taiwan. Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Defensie gisteren bekendgemaakt.

Ondanks de opgelopen spanning in het gebied, waar China na de raketproeven van afgelopen vrijdag vandaag is begonnen aan een reeks marine- en luchtmachtoefeningen, blijft Washington erop vertrouwen dat de oorlog niet aanstaande is. Onderminister van Buitenlandse Zaken Winston Lord zei gisteren: “We hebben Peking en Taiwan, maar vooral Peking, duidelijk gemaakt dat het nu tijd is de spanning te verminderen.” Lord zei verder er rekening mee te houden dat dit niet onmiddellijk gebeurt, zoals de VS willen, maar pas na de presidentsverkiezingen die op 23 maart in Taiwan worden gehouden.

Dit weekeinde noemde minister van Buitenlandse Zaken Warren Christopher de Chinese raketproeven “roekeloos” en liet Washington het vliegdekschip USS Independence en vier ondersteunende schepen, die zich op driehonderd kilometer van Taiwan bevonden, 150 km opstomen. Volgende week, voor de Taiwanese verkiezingen, zullen het vliegdekschip USS Nimitz, de kernonderzeeër Portsmouth en nog zes schepen zich vanuit de Golf bij hen voegen. Er zijn dan 11.000 Amerikaanse manschappen, 140 gevechtsvliegtuigen en 200 Tomahawk kruisraketten. Sinds de oorlog in Vietnam heeft zich niet zo'n grote Amerikaanse vloot in die regio bevonden.

Washington onderstreept dat het verminderen van de spanning het voornaamste doel is van de militaire versterking in de wateren rond Taiwan. “Het is een voorzorgsmaatregel. We willen ons ervan verzekeren dat Peking geen misrekening maakt. We willen onze vrienden in de regio duidelijk maken dat we belang hebben bij stabiliteit in het gebied. En we willen de zaak niet verder laten escaleren”, aldus Lord.

In het Amerikaanse Congres bestaat brede steun voor de versterking van de Amerikaanse militaire aanwezigheid bij Taiwan. De leider van de Republeinse meerderheid in het Congres, senator Bob Dole, zei gisteren op een verkiezingsbijeenkomst: “De Chinezen moeten begrijpen dat het ons ernst is. We hebben een sterke band met Taiwan en daar moeten ze van doordrongen zijn. Zonodig zullen we hen (Taiwan) verdedigen.”

De leider van de Democraten in de Senaat, Tom Daschle, waarschuwde dat de Chinese intimidatie van Taiwan de betrekkingen met de VS ernstig kan ondermijnen. Hij wees erop dat de spanning over Taiwan het voor het Congres moeilijker maakt China weer in aanmerking te laten komen voor de status van 'meest begunstigde handelsnatie', een kwestie waarover in juni beslist moet worden.

In het Congres, waar de steun voor Taiwan traditioneel groot is, wordt gewerkt aan een resolutie die stelt dat de VS Taiwan te hulp moeten komen “in het geval van een invasie, raketaanval of blokkade door de Volksrepubliek China”. Het ontwerp van de resolutie, waarin ook wordt opgeroepen tot levering van defensieve wapens aan Taiwan, zal als de resolutie door Huis en Senaat wordt aangenomen de regering tot niets verplichten, maar slechts uitdrukking geven aan de opvatting van het Congres.

Republikeinen hebben president Clinton dikwijls slapheid ten opzicht van China verweten. Volgens een China-deskundige van de conservatieve Heritage Foundation heeft de regering nu eindelijk begrepen “dat als ze krachtige taal gebruikt, ze ook moet optreden, om de Chinese leiders ervan te overtuigen dat ze de Amerikaanse belangen in Azië niet moeten schaden”.

In een bijeenkomst met een groepje senatoren gisteren in Washington noemden Chinese functionarissen, onder wie de onderminister van Buitenlandse Zaken Liu Huaqiu, de vrees voor een invasie van Taiwan ongefundeerd.

Voormalig minister van BuitenLandse zaken Henry Kissinger, die in de jaren zeventig een hoofdrol speelde bij het aanknopen van diplomatieke banden met China, zei gisteren niet te geloven dat China van plan is Taiwan binnen te vallen. Hij vergeleek de gespannen situatie met de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog, een situatie “waarin een reeks oplopende dreigementen kan leiden tot een onomkeerbare situatie. Maar er is absoluut geen reden voor”.