Sentiment en markt

EFFECTENBEURZEN vormen een curieuze graadmeter voor de economische verwachtingen. Geleid door handelaren die reageren op een bijna onuitputtelijke hoeveelheid informatie en gestuurd door elektronische programma's komen economische gegevens, technische berekeningen, politieke sentimenten en menselijke emoties tot uitdrukking in het koersverloop. Daarbij doen zich uitschieters voor, overdrijvingen naar boven en naar beneden. En vroeg of laat volgen daarop correcties.

Ogenschijnlijk was het goed nieuws, dat afgelopen vrijdag de Amerikaanse financiële markten, met in hun kielzog op maandag de markten wereldwijd, in een duikvlucht bracht. De Amerikaanse economie heeft in de maand februari zevenhonderdduizend banen gecreëerd (ter herinnering: in Duitsland gingen in dezelfde maand honderdduizend banen verloren). Voor de herverkiezing van president Clinton, voor het economische zelfvertrouwen en voor de koopkracht is dat allemaal gunstig. Maar financiële analisten en hun computerprogramma's reageren anders. Die kijken naar de gevolgen voor de rente en in het klimaat van permanente waakzaamheid voor inflatie betekent grotere economische activiteit oplopende rente. Financiële markten zijn tegenwoordig rentegevoelig.

De Dow Jones-index, de thermometer van Wall Street, stond na de koersval van afgelopen vrijdag op hetzelfde niveau als twee weken tevoren en bijna tien procent boven het niveau van begin dit jaar. In dit perspectief van amper drie maanden was de daling dus niet zo dramatisch. En bovendien, een correctie van de toppen van almaar nieuwe records lag voor de hand. Aanvankelijke verwijzingen naar de crash van oktober 1987 werden haastig ingeslikt. DE GRILLIGHEID van de val en het herstel geven niettemin te denken. Het is duidelijk dat de financiële markten, voorop die in de Verenigde Staten, een nieuw oriëntatiepunt zoeken. De langdurige daling van de Amerikaanse rente, die de economie heeft opgetild, is vermoedelijk aan haar einde gekomen. De verwachting dat er altijd nog een verdere daling van de rente in het verschiet lag, vormde de belangrijkste inspirator voor de jubelstemming op de financiële markten in de afgelopen twee jaar.

Nu lijkt het keerpunt bereikt en wordt geen verdere rentedaling door de Federal reserve, het stelsel van Amerikaanse centrale banken, meer voorzien. De economische verwachtingen, de menselijke percepties en de computerprogramma's worden in allerijl bijgesteld. Zo'n plotselinge ommekeer gaat met schokkende bewegingen gepaard.