De Velde hoort oceaan schreeuwen

ROTTERDAM, 12 MAART. Hij is bijna van de landkaart maar nog altijd in de race. Henk de Velde ligt voor op het schema dat hem een nieuw wereldrecord voor solozeilers moet opleveren. Meer dan 57 dagen is hij onderweg, minder dan 109 dagen mag hij er over doen om de Fransman Lamazou uit de boeken te varen. Ook wat betreft de afstand is hij over de helft van zijn wereldreis, die half januari in Lissabon begon en eind april een behouden thuiskomst moet opleveren.

De hevige stormen in de buurt van Antartica hebben zijn catamaran de afgelopen weken naar ongekende snelheden gedreven. Windkracht negen bezorgde De Velde op 28 februari een gemiddelde van 395 zeemijl per etmaal (circa 600 kilometer). “Drie reven in het grootzeil, een klein puntje voorzeil, een absolute topdag”, meldt hij per fax. Nog nooit was een solozeiler zo hard over de golven gesurft.

Het verhoogde risico dat hij met de extreem zuidelijke koers heeft genomen, werpt de laatste weken zijn vruchten af. Hoe dichter bij de zuidpool, hoe korter de wereldreis. De Velde vaart op ongeveer 55 graden zuiderbreedte, in nautische kringen beter bekend als de screaming fifties. De oceaan schreeuwt het uit, de wind giert onafgebroken over het dek.

De Velde is vorige week de Australische Kaap Leeuwin gepasseerd. Hij bevindt zich nu ten zuiden van Nieuw Zeeland en zal de komende weken geen land in zicht krijgen. Zwaaien naar Bluff, de naam van zijn tweede reisverhaal, is dit keer alleen in figuurlijke betekenis van toepassing. De kleine havenplaats aan de zuidkust van Nieuw Zeeland was zes jaar geleden een noodzakelijke tussenstop. Tijdens zijn eerste recordpoging in 1990 moest De Velde wegens averij kennismaken met de havenmeester van Bluff.

Het gevaar voor ijsbergen is nog altijd niet geweken. De Velde heeft geen angst voor de grotere blokken. “Het grootste gevaar zit hem in de growlers. Dat zijn stukken ijs van enige tot tientallen tonnen, door erosie vaak afgerond en tussen de golven vaak onzichtbaar voor het blote oog. Een à twee meter boven water, vijf maal zo veel onder water.”

De Velde schrijft dat hij niet de hele tijd voor zich kan staren om een aanvaring met de ijsblokken te voorkomen. Je wordt gek van het staren naar niets anders dan oneindige horizon, schrijft hij. “Vaak komt er mist voor, ook als het waait. Dan is de wereld erg klein. De growlers zijn dan dichterbij, het buiswater is ijskoud, niet meer dan vier graden Celcius. Je blijft dan ook niet langer dan noodzakelijk zo zuidelijk varen.”

De Velde hoopt de Zuidamerikaanse Kaap Hoorn binnen vier weken te passeren. Daarna wachten hem subtropische sferen die het gemoed sterken maar de snelheid van de boot verminderen. “Zonnebaden temidden van spartelende dolfijnen”, schreef De Velde bij zijn vorige recordpoging in 1993. Destijds zeilde hij in de buurt van de evenaar voor spek en bonen. Hij was toen kansloos het record van Lamazou te verbeteren. Dit keer is elk vleugje wind van betekenis.