Zwitsers helpen het Reto-Romaans

BERN, 11 MAART. In Zwitserland is gisteren gestemd voor een besluit dat het Reto-Romaans, de vierde taal in Zwitserland die door minder dan eén procent van de bevolking wordt gesproken, van de ondergang moet redden.

Het referendum over de status van het Reto-Romaans dat gisteren werd gehouden, maakt deel uit van een plan van de Zwitserse regering om het gebruik van de vier talen Duits, Frans, Italiaans en Reto-Romaans beter in evenwicht te brengen. De Zwitserse regering wil behalve het Reto-Romaans ook het spreken van het Italiaans bevorderen en de opmars van het Engels tegengaan.

Het amendement dat door 76 procent van de 1.3 miljoen stemmers werd aangenomen, geeft burgers het recht om in contacten met de federale overheid in Bern Reto-Romaans te spreken. De federale regering zal rond de tien miljoen gulden vrijmaken voor de bevordering van het Italiaans en het Reto-Romaans.

Het Reto-Romaans, dat een directe afgeleide is van het Latijn, kreeg in 1938 de status van nationale taal. Maar het ontbeert nog de officiële status die het Duits, Frans en Italiaans genieten als taal in parlementaire debatten en regeringsdocumenten. Van de Zwitsers spreekt 64 procent Duits, 19 procent Frans en acht procent Italiaans. De drie talen hebben ook eigen kanalen op de Zwitserse televisie. Sinds enige tijd heeft het Reto-Romaans ook wat zendtijd gekregen op de televisie in de regio waar de taal het meest wordt gesproken, het Alpengebied in het Oostelijke deel van Zwitserland.

De maatregelen moeten voorkomen dat Zwitsers hun toevlucht zoeken tot het Engels als zij in hun eigen land stuiten op taalbarrières. “Steeds meer mensen schakelen over op het Engels als ze niet in hun moedertaal kunnen spreken”, aldus de Zwitserse regering. Volgens de regering is in toenemende mate sprake van misverstanden tussen de verschillende taalgemeenschappen. Commentatoren spreken van de 'rösti-geul' in Zwitserland die het Pro-Europese Frans sprekende deel in het Westelijke deel scheidt van het anti-Europese, Duits sprekende deel in het midden van het land. Het aardappelgerecht rösti is populair in het Duitssprekende gedeelte. (AP)