Nieuwe verzuiling dient zich aan: Nederland 1,2 en 3

De nieuwe politieke verzuiling - Nederland 1, 2 en 3 - Tweede- Kamervoorzitter Wim Deetman is er blij mee. Dat liet de christen-democraat (Nederland 1) afgelopen week merken in Nieuwspoort bij de presentatie van het boek 'Ondernemende politiek' van dr. Willem Jan de Ridder, directeur van de Stichting Maatschappij en Onderneming, en Willem Peter de Ridder.

Vader en zoon constateren dat politici hun antwoorden steeds minder baseren op een partij-ideologie en steeds meer op de wensen van de burger. De auteurs signaleren dat de grote politieke partijen naar nieuwe wortels zoeken en die kunnen ze vinden in de drie groepen die zich onderscheiden in de Nederlandse samenleving: de burgerlijke, de populaire, en de intellectuele zuil. “De auteurs voorspellen een nieuwe verzuiling”, glunderde Deetman. “Die gedachte is mij sympathiek.”

Volgens De Ridder & De Ridder behoort de voormalig CHU'er tot de burgerlijke zuil, de traditionele middenklasse. De banden met de oorspronkelijke zuil zijn intact gebleven. De 'nieuwe burger' stemt CDA, leest Trouw en een regionale krant en is lid van KRO, NCRV of AVRO. “We spreken over de nette burgerij, met plichtsbesef en gevoel voor verhoudingen”, schrijven De Ridder & De Ridder. Nederland 1.

De populaire zuil bestaat uit 'televisieconsumenten' die naar RTL 4, Veronica en de TROS kijken en De Telegraaf lezen. Het zijn de mensen die streven naar individualisering. De Ridder & De Ridder: “Met de overheid en andere instituties onderhoudt deze post-moderne burger een instrumentele relatie: hij maakt desgewenst van hun diensten gebruik zoals hij een tennisbaan huurt.” Deze groep stemde vroeger PvdA of op de christelijke partijen, nu VVD. Nederland 2.

De intellectuele zuil wordt gevormd door PvdA, D66 en GroenLinks. Zij schuwen het debat, waarin verschillende stromingen naast elkaar bestaansrecht hebben, niet. Ze lezen de Volkskrant en NRC Handelsblad en kijken naar VARA, VPRO en NOS. Nederland 3.

Met de mogelijkheid te kiezen tussen traditionele waarden, vrijheid en de publieke zaal wordt aangesloten bij de behoeften van de mondige burger, constateren De Ridder & De Ridder. Daarbij heeft de politiek de marketing-instrumenten van het bedrijfsleven ontdekt. “Door de kiezer als klant te beschouwen en op zoek te gaan naar 'rendabele produkt-marktcombinaties' ontstaat een politieke segmentatie waarin de politieke partijen de regionale, culturele en sociale kenmerken van hun achterban centraal stellen.”

Vader De Ridder: “Het is bekend dat de politiek partijen al enige tijd op zoek zijn naar een nieuwe contract met de kiezer en daarbij de kennis van de commerciële marketing uit het bedrijfsleven toepassen op het terrein van produktdifferentiatie en marktsegmentatie. Het resultaat van deze zoektocht kan niet uitblijven. De VVD beheerst dit vak het best.” En inderdaad: in de opinie-peilingen scoort 'het produkt VVD' op dit moment het hoogst.