Traditie

Heel even was er Luc Nilis en Edgar Davids. Anderhalf uur sonetten van Shakespeare op noppen. Stanza's uit wreef en heup. Ik schreeuwde om een Mauritshuis: hou deze schoonheid vast, bewaar en bewaak ze voor de volgende eeuw. Voor de pelgrims na ons.

De Belg en de Amsterdammer demonstreerden in flitsen van een onwaarschijnlijk licht waarom voetbal zo verslavend kan zijn. Hun volmaakte harmonie van denken en bewegen deed de muren van het donkerste rijtjeshuis daveren van de adrenaline. Zwervers liepen op vleugeltjes door de stad. Eenzame oude vrouwtjes die in de oorlog hun laatste glimlach hadden verloren, kregen een nieuw gezicht, vol leven. Zelfs in Emmen heerste een gewijde stilte, die dinsdag- en woensdagavond. Nilis en Davids, ze iconiseerden op hun avondje honderd jaar voetbaltraditie.

Het ontwaken was wreed.

Computer waakt over Ajax-gras, bericht de krant. De zinnen duizelen me als een ballet van scheermesjes voor de ogen. 'De Amsterdamse Arena krijgt een met computertechniek gereguleerde grasmat. Met het nieuwe systeem kunnen gegevens over vochtigheid, temperatuur, luchtcirculatie en voedingstoestand van het gras per computer worden bewaakt.'

Gereguleerd gras: ik denk dat ik meer van beschimmeld brood houd. Moet er ook geen computertechniek worden ingeschakeld om de dauw te meten? Misschien staat die donzige waas het nemen van de perfecte vrije trap wel in de weg. En natuurlijk is de ouderwetse terreinknecht niet chique genoeg om de kalklijnen van de Amsterdamse Arena bij te witten. Daar hebben we nu een robot voor, toch? Ineens weet ik het weer, het gaat in het voetbal helemaal niet om Nilis en Davids. Het gaat in deze branche om gereguleerd gras, fluorescerende stadions en televisiebaronnen. Wedden dat de bomen in Amsterdam-Zuid straks een verbod krijgen nog een herfstblad af te werpen?

Als ex-katholiek heb ik gezien hoe destijds de kerken leegliepen na het verraad aan de traditie. Met het voetbal zal het niet anders gaan. Voetbal behoort tot de irrationele orde van het geloof, althans van een religieus gevoel. Hoe anders te verklaren dat meer dan tienduizend Feyenoordfans zich naar Düsseldorf laten rijden om het gestuntel van Boateng te aanschouwen? Het is hun vorm van bidden, een beetje luidruchtig misschien, maar toch.

Traditie is als een roos: als je er aan begint te prutsen is ze weg. Daarom is spelen op een gereguleerde grasmat het begin van het einde. Daarom heeft Staatsen het recht op eervol ontslag verspeeld. Hij heeft het Nederlandse voetbal gedegradeerd tot een commerciële carrousel en gaat in zijn geeuwhonger zo ver dat hij de geranten van de FIFA inschakelt om het sprookjeshuwelijk met het Sportkanaal te redden. Tegen de vermeende belangen van het vaderlandse Feyenoord in. Sterker, Feyenoord wordt als een oorlogsmisdadiger uitgeleverd aan de pauselijke rechtspraak van Havelange. Nou ja, het verraad ontstaat omdat de mens weinig anders heeft te bieden dan de mens.

Er mag vooruitgang zijn, ook in de sport. Niemand verlangt terug naar de tijd dat voetballers op veredelde klompen en met broeken tot op de knie het veld betraden. Traditie kan ook mode-bewust zijn. Maar het gaat vandaag in het voetbal nog alleen om geld. Beter gezegd: om de hetze van het geld. En daarmee wordt deze sport ontnomen aan de enige legitieme kapitaalhouder: het volk. Dat wel graag op een overdekte tribune zit als het regent maar dat niet in vervoering kan komen voor gereguleerd gras. Juist niet.

In naam van het ongbebreidelde kapitalisme worden de gekste voorstellen gelanceerd. Anderlecht-manager Verschueren wil een Liga der Lage Landen. De BeNE-liga, zo heeft de notoire dollarslaaf voorgerekend, zal de grote clubs in België en Nederland financieel op Milanese hoogte tillen. Wat Feyenoord-Standard Luik de supporters meer te bieden heeft dan Ajax-Vitesse is mij een raadsel. Behalve het genot om Wim Kok wat vaker te zien schrikken van het Bourgondische geweld van zijn collega Dehaene is er aan zo'n BeNe-liga geen vreugde te halen. Het zijn constructies die het misprijzen voor de traditie alleen maar bevestigen. Het voetbal heeft zijn mooiste tijd gehad. Jammer voor Nilis en Davids. Gelukkig voor ons rijdt Jos Verstappen weer.