Stortbui VS bederft kermis op Damrak

AMSTERDAM, 9 MAART. “Winnewinnewinnewinne!” schalde het uit de overbelaste luidsprekers van de loterijtent. Het was deze week kermis op het Damrak. Uit de hoogte klonken de blijde, maar verschrikte kreten van de indexbeleggers in het reuzenrad, en de cyclische beleggers trokken bleek weg in de draaimolen. De AEX-index zette, na een korte periode van rust, zijn recordreeks voort. Dinsdag werd een tussentijds koersrecord gevestigd van ruim 522 punten, en donderdag sloot de index op 519,34 punten. Dat is ruim 30 procent hoger dan een jaar daarvoor, en gisterenmiddag was de index daar met ruim 520 punten weer dicht bij in de buurt.

Maar zoals een flinke stortbui de pret kan bederven, zo gutste de publicatie van de spectaculaire Amerikaanse banengroei gisterenmiddag neer op het Damrak. Met ruim 700.000 banen nam de wergelegenheid in de Verenigde Staten toe in februari, de grootste groei sinds 1983. De conclusies in de dealingrooms werden razendsnel getrokken: een aantrekkende arbeidsmarkt betekent een betere dan verwachte economische groei in de VS, meer kans op loonstijgingen, meer kans op inflatie en minder, véél minder kans op een verdere renteverlaging door de Amerikaanse centrale banken die daar over anderhalve week over vergaderen. En het was juist het vooruitzicht op een lagere rente, met bijbehorende lage kosten voor de funding van aandelen- en obligatiebeleggingen, die de koersen van aandelen op Wall Street deze week zo hoog opjoeg en een verdere erosie van de obligatiemarkt tegenhield.

Amerikaanse obligaties daalden na de bekendmaking van het cijfer zo fors, dat de hoogte kapitaalmarktrente in zes maanden binnen het half uur werd bereikt, en de Europese obligatiemarkten volgden op de voet - ook de nederlandse, waar het rendement op de tienjaars staatsobligatie pijlsnel opliep naar 6,485 procent. Nog vóór Wall Street opende, waren de aandelenkoersen op het Damrak al 1,3 procent lager op 512,55 punten. En toen de handel in New York startte, trad na zeven minuten al de circuit-breaker in werking die de handel na een koersval van 50 punten even stopt. Na een kwarter was er al twee procent, of 113 punten van de koersen af.

De reactie op de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers laat zien hoezeer de aandelenkoersen op dit moment afhankelijk zijn van de rentestand en de verwachtingen daaromtrent. Dat geldt met name voor de financiële fondsen zoals ABN Amro, bankverzekeraar ING en de verzekeraars. Onderzoek van Barclays de Zoete Wedd laat zien dat ABN Amro veel sterker correleert met de rentestand dan de Amsterdamse beurs als geheel. ING Barings rekende onlangs uit welke koersen zich de afgelopen vier jaar het gevoeligst toonden voor een stijging van de kapitaalmarktrente. Bij een rentestijging van een procent van 6 procent naar 7 procent verliest ING in theorie 16,8 procent aan waarde, Fortis 14 procent, ABN Amro 13,2 procent, Stad Rotterdam 12,3 procent en Aegon 10,4 procent. Daarmee zijn vijf van de acht typische verliezers bij oplopende rente financiële fondsen.

Niet dat ABN Amro per definitie naar de rente luistert. De goede resultaten die de bank vorige week liet zien, en het vooruitzicht op méér, deden veel effectenhuizen waaronder Merill Lynch en concurrent ING Barings besluiten het aandeel ABN Amro flink op te waarden. Waardoor de koers van ABN Amro tegen de rentetrend in terrein won.