Foto

Jacqueline Hassink: The Table of Power m.m.v. Henri Peretz en Raoul Bunschoten 156 blz., Menno van de Koppel 1995 (Distributie: Idea Books), ƒ 39,50

Zo ziet het er dus uit in de bestuurskamer van Daimler Benz aan de Epple Strasse nummer 225 in Stuttgart, waar aan de speciaal ontworpen ovale zwarte tafel met op de achtergrond een schilderij van Andy Warhol kort geleden nog werd geconfereerd over het lot van Fokker.

De foto is afkomstig uit The Table of Power van Jacqueline Hassink, die in het bijschrift meldt dat de toegangsdeur is voorzien van een magnetisch slot en wat betreft de ontvangst noteert: 'Geen koffie, Dallas atmosfeer'.

Voor haar boek dat ze zelf omschrijft als een soort alternatieve kaart van Europa, benaderde Hassink de veertig machtigste, winstgevendste) Europese industriële multinationals met de vraag een foto te mogen maken in de bestuurskamer. Bij elke resulterende foto noteerde ze enkele gegevens over de tafel: hoe vaak hij wordt gebruikt bijvoorbeeld, en of de voorzitter een vaste plek heeft of niet.

Dat de gemiddelde bestuurskamer nogal bunkerachtig aandoet wekt weinig verwondering, maar opvallend is wel dat ze ondanks hun ruime maten (niettegenstaande het extreem kleine formaat van het boek, nauwelijks 9 bij 12 cemtimeter) ook nogal kil en sombertjes ogen. Die van het Zwitserse Ciba-Geigy doet zelfs nauwelijks onder voor een ouderwets klaslokaal.

Overigens kon het simpele verzoek de tafel te mogen fotograferen voor de nodige verwarring zorgen, aldus Hassink. Van de veertig benaderde bedrijven weigerden er dan ook negentien uit 'veiligheidsoverwegingen', bedrijfspolicy of gewoon omdat ze er het nut niet van inzagen. De pagina's waarop hun foto's hadden moeten komen zijn nogal suggestief zwart gelaten.

In zijn evenals de rest van het boek in het Engels geschreven nawoord voegt socioloog Henri Peretz daaraan toe dat wie de fotografe geen toestemming gaf, wel iets te verbergen zal hebben. Nu is zoiets niet per definitie uitgesloten maar als argument is het tamelijk kinderachtig; alsof een fotograaf altijd maar zijn of haar zin moet krijgen!