Driftige haantjes en benen naast de oren in danscollage Béjart

Gezelschap: Béjart Ballet Lausanne met L'Art du Pas de Deux - 12 fragmenten uit werken van Maurice Béjart. Gezien: 8 maart, Muziektheater, Amsterdam. Daar nog te zien: 10 maart (matinee) en 11 maart.

In 1991 was Maurice Béjarts Ballet Lausanne in het Muziektheater te gast met een bijna 5 uur durende produktie Ring um den Ring. Een enorm groots opgezet werk naar Wagner's Ring des Nibelungen. Ditmaal is het sinds 1992 sterk ingekrompen gezelschap (van 60 naar 25 dansers) met een bescheidener programma te zien dat de naam L'Art du Pas de Deux meekreeg. Het is speciaal voor de Nederlandse optredens samengesteld en bestaat uit 12 fragmenten van balletten die Béjart tussen 1965 en 1995 maakte.

De meeste onderdelen zijn inderdaad duetten maar er zijn ook twee trio's, een solo, een kwintet en een groepswerk in opgenomen, plus een triple pas de deux. Al die losstaande fragmenten zijn door Béjart via soepel verlopende overgangen heel ingenieus aan elkaar geregen en het geheel wordt ingeleid door een ouverture waarin alle dansers geïntroduceerd worden en een aantal uitspraken over het fenomeen pas de deux te horen zijn. Hoe dramatisch geladen, speels of erotisch getint al die ontmoetingen tussen 2 of 3 mensen ook mogen zijn, het lijkt Béjart toch vooral te gaan om de compositie van lijnen in de ruimte. Hij weet prachtige, scherp geëtste beelden te creëren, waarbij soms nauwelijks te onderscheiden is wat de arm van de een of het been van de ander is.

Béjart is een theaterman in hart en nieren. Hij weet precies wat effect heeft, wat het publiek imponeert, opwindt, streelt en hij gebruikt er hele simpele middelen voor. Geen overdadige kostuums, geen imposante decors - alleen licht en de lichamen van zijn dansers. Lichamen die omhuld zijn door nauwsluitende, meestal vleeskleurige tricots en bij de mannen bijna altijd het bovenlichaam bloot laten. Lichamen die overmatig soepel zijn en zich moeiteloos in allerlei vormen laten manipuleren. De benen van de vrouwen zijn vrijwel constant wijd uitgespreid, zowel in de lucht als op de grond of priemen 180 graden de lucht in, rompen worden maximaal naar achter en naar voor gebogen, heupen kronkelen en draaien en de gewelfde voeten buigen ver over de spitzen.

Ook de mannen vertonen een grote flexibiliteit in de ledematen en zij krijgen bovendien een flinke hoeveelheid virtuoze sprongen en draaien toebedeeld. Het zijn fiere, driftige haantjes die gedecideerd en stevig op de benen staan maar ook een portie gevoelige lyriek niet uit de weg gaan. Als ze, zoals Gil Roman of Koen Onzia, dan ook nog over een erotische animaliteit beschikken is dat beslist aangenaam om naar te kijken. Hoe fraai en inventief van beweging soms ook, aldoor maar weer die benen op dezelfde manier naast de oren, ging mij op den duur danig irriteren en toch - toch kun je om de theatraliteit van de dans die Béjart schept niet heen. Dat maakt de ovatie aan het eind dan ook heel begrijpelijk.