Opstand tegen koningen van Lanaken

LANAKEN, 8 MAART. De koningen van Lanaken worden ze genoemd. Ze wonen aan de Goud- of Zilverkust, in goed bewaakte kapitale panden: vermogende Nederlanders die naar België zijn uitgeweken voor de belastingvoordelen. Ze wekken wrevel bij geboren Lanakenaars en wat velen van hen al zo voelden, heeft de christelijke vakbond ACV nu becijferd: de rijke 'inwijkelingen' drijven de grondprijzen op en verdringen de 'modale Lanakenaar'.

Om wat te doen aan deze 'fiscale vluchtelingen', was gisteravond in het cultureel centrum van Lanaken een bijeenkomst belegd door de ACV-werkgroep 'rijke Nederlanders'. Op de tonen van Abba's 'Money, money, money', werden dia's getoond van woningen als paleizen, rode Porsches en zilvergrijze Mercedessen. 'Oh's' en 'ah's' klonken in de zaal met zo'n driehonderd Lanakenaars. 'Ze hebben nog niet genoeg!' flitste in beeld. Vervolgens schuifelde een ouder echtpaar het scherm op, bleef staan voor een bescheiden woning en constateerde triest dat dit niet binnen hun bereik lag, omdat 'de Hollanders' de markt hebben verpest.

De modale Lanakenaar voelt zich een mislukkeling bij alle weelde die de rijke Nederlanders etaleren, constateert het ACV in een gisteren gepresenteerd rapport. “Riante villa's met hun broebelbaden voor 12 personen, livings die met een druk op de knop in slaapkamer draaien [...] vergulde knoppen in de badkamers doen hem twijfelen of hijzelf wel geslaagd is in het leven.” De Lanakenaar is volgens het ACV ook “giftig” wegens de voorkeursbehandeling die de 'inwijkelingen' genieten. “Verkeersovertredingen van een Rolls Royce wegen blijkbaar niet zo zwaar als de overtredingen van een 'Golfke'.” En: “Wat onze noorderburen assertiviteit noemen heet in Lanaken arrogantie: de sportaccomodaties [...] worden al snel gemonopoliseerd door de rijke Nederlanders.”

In Lanaken, met zijn bijna 23.000 inwoners, wonen ongeveer 3.600 Nederlanders. Van hen is volgens het ACV een honderdtal aan te merken als 'rijke Nederlander'. Ze zijn vaak naar het 'belastingparadijs' België uitgeweken, omdat ze hier hun pensioen voordelig kunnen afkopen, successierechten ontlopen en geen vermogensbelasting betalen. Lanaken is niet de enige gemeente waar fiscale vluchtelingen naar toe trekken, maar volgens de vakbond zijn er hier meer dan elders omdat “de ambities van de gemeente om de zaken groot en groots aan te pakken werkten als een magneet op vermogenden”.

Pagina 5: 'Geen hetze tegen Nederlanders'

De grondprijs voor grote kavels is in Lanaken met 50 gulden per vierkante meter het hoogst in de provincie Limburg, zo rekende het ACV uit. Tussen 1985 en 1994 steeg die prijs met 80 procent. “De huizen aan de Goudkust worden steeds groter”, constateert Josephine Gererts, een net gekapte dame die met echtgenoot en dochter is gekomen. “En hoeveel Jaguars ze daar niet hebben.” Ze is er omdat “het tij gekeerd moet worden”. “Het is voor onze kinderen onmogelijk een huis te kopen. Om onze zoon te helpen, hebben wij hem onze woning verkocht en zijn we zelf in een appartement gaan wonen.”

Niet alle Lanakenaars bleken het eens met de 'giftigheid' van de vakbond. Tijdens de rondvraag uitten veel aanwezigen hun ergernis over wat ze stemmingmakerij noemden. “In de folder worden Nederlanders afgeschilderd als profiteurs”, zei de voorzitter van de voetbalvereniging. “Maar wij hebben ze anders leren kennen. Ze zien Lanaken niet enkel als slaapplaats, ze doen hun best om te integreren.” Ex-burgemeester Van Gronsveld verklaarde namens de middenstand: “We willen het hier vriendschappelijk houden.” Hij wees op de belastingvoordelen voor Vlaanderen die de Nederlanders brengen. “Ook niet te onderschatten is dat ze er niet vies van zijn om verenigingen te sponsoren of geld te steken in het opknappen van een kasteel.” Een Nederlander, die bijna dertig jaar in Lanaken woont, zei droevig: “U doet mensen pijn. Mijn dochter vroeg: papa moeten we nu verhuizen?”

“We willen geen hetze tegen Nederlanders,” antwoordde Winand Bijnens van het ACV op de kritiek. Hij verontschuldigde zich voor een gedichtje in de huis-aan-huis verspreide folder, met onder andere de zinnen: “De Hollanders maken het veel te bont. Voor ons rest nikske meer. Dat lappen ze ons keer op keer.” Het gaat niet om alle Nederlanders, verduidelijkte Bijnens, “alleen om de financiële toplaag”. Een oudere Lanakenaar concludeerde dat het allemaal voortkomt uit jaloezie “omdat die Hollanders in redelijke huizen wonen”. “Nu zeggen ze er wat van, maar in het weekeinde gaan ze wel rondtoeren in die wijken om te kijken hoe ze daar wonen.”

Als oplossing voor het 'rijke-Nederlanders-probleem', moet er volgens de vakbond Europese fiscale wetgeving komen. Maar die is nog ver weg, onderstreepte gisteravond hoogleraar belastingrecht R. Niessen van de Rijksuniversiteit Limburg. “Het ACV zegt dat Europa dat maar moet doen, maar dat is utopisch.” Pogingen in de Europese Unie om fiscale maatregelen te harmoniseren zijn tot nu toe voor 95 procent mislukt en dat zal de komende tientallen jaren zo blijven, aldus Niessen. In afwachting van Europese wetten, vindt het ACV, moet de gemeente Lanaken een ander beleid voeren. Een beleid “dat uitgaat van het principe genoeg is genoeg.”