Ook grote onrust in VS; Tienduizend banen weg door fusie farmacie

ROTTERDAM, 8 MAART. De grootste fusie uit de geschiedenis van de farmaceutische industrie, die gisteren werd aangekondigd door de Zwitserse bedrijven Ciba-Geigy en Sandoz, leidt tot het schrappen van 10.000 banen.

De mededeling heeft niet alleen in standplaats Bazel, maar ook in de Verenigde Staten veel onrust veroorzaakt. Vooral in de staat New Jersey is over de bekendmaking dat bij het uit de fusie te vormen nieuwe bedrijf Novartis banen worden geschrapt opschudding onstaan. New Yersey staat bekend als America's medicine cabinet. De werkgelegenheid heeft er de afgelopen jaren al flinke klappen gehad door allerlei fusies en overnames van farmaceutische bedrijven. Daar kwam nog eens een vergaande herstructurering bij van het telecommunicatie-bedrijf AT & T.

Het aangekondigde ontslag zal zeker de VS-hoofdkwartieren van beide bedrijven in New Jersey treffen, waar in totaal 4700 mensen werken bij produktie en onderzoek. Werkgelegenheidscijfers van de staat tonen dat het aantal werknemers in de farmaceutische industrie sinds 1993 met 10,6 procent is teruggelopen, van 50.700 tot 45300 in januari van dit jaar. Banenverlies wordt vooral gevreesd bij hooggeschoolde onderzoekers. Volgens makelaars is de huizenmarkt onmiddellijk onder zware druk komen te staan.

Ciba en Sandoz (samen Novartis, met een beurswaarde van ruim honderd miljard gulden) stijgt door de fusie naar een tweede plaats op de ranglijst van 's werelds grootste farmaceutische bedrijven. De wereldmarkt voor medicijnen is nu nog sterk gefragmenteerd. De grootste producent, het Britse Glaxo Wellcome, heeft een aandeel van slechts 4,7 procent. Het nieuwe Novartis komt met 4,4 procent op de tweede plaats.

Het Britse farmacieconcern Zeneca (onderdeel van ICI), dat al maanden voorwerp is van speculaties over een overname, is door het samengaan van Ciba en Sandoz nog sterker onder druk komen te staan. “Die speculaties zullen ongetwijfeld toenemen”, zei Zeneca-topman David Barnes gisteren na het bekend worden van de mega-fusie.

Zeneca presenteerde gisteren zijn jaarcijfers over 1995. Volgens Barnes heeft zijn concern voldoende groeipotentie om de fusiegolf in de farmacie zelfstandig te kunnen overleven.

Barnes is er niet van overtuigd dat gigant Novartis de marktpositie van Zeneca op het gebied van geneesmiddelen en landbouwchemicaliën zal aantasten. “Op de korte termijn zou het juist wel eens andersom kunnen zijn. De werknemers van Ciba en Sandoz zullen voorlopig vooral bezig zijn met hun eigen positie binnen het nieuwe concern. Onze mensen kunnen op het internationale speelveld het oog op de bal houden.”

Barnes denkt dat er in de farmacie ook in de toekomst plaats is voor “veel meer” concerns dan de drie à vier reuzen die er volgens deskundigen zullen overblijven. Het tempo van het concentratieproces geeft echter weinig steun voor die veronderstelling.