'Ik heb maar 70 mensen gedood'

Op de dag voor zijn arrestatie in Novi Sad heeft Drazen Erdemovic - overigens geen Bosnische Serviër maar een uit Tuzla afkomstige Bosnische Kroaat die dienst deed in het leger van de Bosnische Serviërs - op 2 maart in een gesprek met verslaggevers van het Franse blad Le Figaro toegegeven betrokken te zijn geweest bij de massamoord in Srebrenica.

In Le Figaro, dat dit vraaggesprek vandaag publiceert, zegt Erdemovic dat een groepje Bosnische Serviërs waarvan hij deel uitmaakte na de inname van Srebrenica binnen 24 uur twaalfhonderd mannelijke moslims uit de stad heeft vermoord. Het ging om moslims die bij de nadering van de Serviërs niet waren gevlucht, maar zich onder bescherming van de Nederlandse blauwhelmen hadden geplaatst, en die na de evacuatie van de vrouwen en kinderen uit Srebrenica aan de Bosnische Serviërs waren overgedragen.

Tegen Le Figaro maakte Erdemovic melding van een waar bloedbad. Hij vertelt hoe de Serviërs elke terughoudendheid verloren toen de moslims in bussen werden aangevoerd. Dronken Serviërs sloegen met ijzeren staven op de moslims in en begonnen hen in het wilde weg neer te schieten. Toen dat met geweren niet snel genoeg ging, gebruikten ze mitrailleurs. Maar ze waren zo dronken en hadden zo'n haast dat veel moslims niet direct dood waren. “Daarom gaf Stanko Sovanovic hen met een revolver een genadeschot. Na afloop zei hij zevenhonderd kogels te hebben verbruikt”, aldus Erdemovic.

Erdemovic vertelde dat hij met zeven andere soldaten van het Bosnisch-Servische leger op 20 juli onder leiding van ene Brano Gojkovic naar een plek in de buurt van het dorp Pilice werd gebracht. Daar werden bussen met moslims uit Srebrenica aangevoerd. Het bloedbad begon volgens Erdemovic toen Gojkovic een tiental moslims uit de eerste bus opdracht gaf weg te lopen. “We stonden tien meter achter hen. De vrienden van Brano openden het vuur. Iedereen volgde dat voorbeeld. Ik richtte en schoot. Binnen enkele seconden waren ze dood.” Toen een volgende groep van tien moslims aankwam, smeekten ze om hun leven. Erdemovic: “Ze riepen: doodt ons niet, we hebben familie in Oostenrijk, we zullen geld sturen! Een van mijn kameraden riep de moslims toe: wie marken heeft wordt gespaard! Maar Brano zei: maak je niet druk, ze hebben hun in Zvornik alles al afgenomen. Daarop begon het schieten.”

Volgens Ermenovic werden de moslims steeds in groepjes van tien vermoord. “Wat zal ik zeggen? De meesten smeekten om hun leven, beloofden ons geld. Anderen beledigden ons. Ze riepen: Allah is groot.”

Ermenovic zegt in Le Figaro dat hij op een bepaald moment een eind aan het bloedbad wilde maken. “Ik fluisterde een van mijn kameraden - net als ik een Kroaat - toe: God weet hoe we hier op een dag de rekening voor krijgen. Maar hij zei: hou je mond en schiet, anders weet je dat je er zelf aan gaat.” Ermenovic zei zelf “zo min mogelijk mensen te hebben doodgeschoten”. “Ik denk niet dat ik meer dan zeventig mensen heb gedood.” Hij had zich een half uur lang onderhouden met een van de moslims, die hem had verteld dat hij twintig Serviërs had geholpen bij hun vlucht uit Srebrenica in een eerder stadium van de oorlog. Zijn poging om het leven van die man te sparen was echter mislukt, want “Brano wilde geen enkele getuige in leven laten”.

Op die dag vermoordden de Serviërs de inzittenden van vijftien tot twintig bussen met moslims uit Srebrenica. “Ze werden met steeds dezelfde vijf bussen uit Zvornik aangevoerd. De chauffeurs waren doodsbang, maar Brano dwong elk van hen persoonlijk minstens één moslim te doden, zodat ze niet tegen hem zouden getuigen.”

Om half drie 's middags kwam er een eind aan het bloedbad. Toen waren volgens Ermenovic twaalfhonderd moslims vermoord. Een officier gaf de groep opdracht af te rekenen met vijfhonderd moslims die in het cultuurhuis van Pilice werden vastgehouden, maar dat had de groep geweigerd. De officier had daarop vrijwilligers gevonden in een ander groepje Servische soldaten. De vijfhonderd moslims werden eveneens vermoord. De groep van Erdemovic had tegenover het cultuurhuis in een café bier zitten drinken terwijl de moslims met handgranaten werden vermoord.