Dole versterkt positie na grote winst in New York

WASHINGTON, 8 MAART. Senator Bob Dole heeft gisteren de Republikeinse voorverkiezing in de staat New York met overweldigende meerderheid gewonnen. Daarmee heeft hij zijn positie als koploper in de strijd om de Republikeinse nominatie voor de presidentsverkiezingen verder versterkt.

Uitgever Steve Forbes, de enige andere kandidaat die in alle 31 districten op de kieslijst stond, noemde de uitslag “doorgestoken kaart”. Ondanks zijn nederlaag eiste Forbes de “morele overwinning” op, omdat hij een plaats had afgedwongen op alle kieslijsten ondanks de strenge New-Yorkse verkiezingsregels. Die maken het voor iedere kandidaat die niet gesteund wordt door het machtige partij-apparaat uitzonderlijk moeilijk om op de kieslijsten te komen.

Dole won 92 van de 93 gedelegeerden van de staat New York naar de Republikeinse conventie. Forbes kreeg 1 gedelegeerde, Pat Buchanan niet één. In totaal heeft Dole nu 382 gedelegeerden achter zich verzameld, tegen Forbes 73 en Buchanan 62. Om van de nominatie verzekerd te zijn moet een kandidaat over ten minste 996 gelegeerden beschikken.

Dole zei gisteravond dat het nu tijd was “het gevecht van november te beginnen”, waarmee hij doelde op de presidentsverkiezing op 5 november. Hij noemde de uitslag in New York “een overweldigende verklaring van Republikeinse eenheid”. Als de anderen in de race om de nominatie willen blijven, zei hij over zijn rivalen, “dan moeten ze niet mij schoppen, maar zich op Bill Clinton richten”.

Van hoog tot laag hadden Republikeinse functionarissen en activisten in New York zich de afgelopen maanden achter Dole geschaard, onder aanvoering van de machtige New-Yorkse senator Alfonse D'Amato en gouverneur George Pataki. Aanvankelijk leek het hen te lukken de rivalen van Dole buiten de deur te houden.

Traditioneel zijn New-Yorkse voorverkiezingen exclusieve aangelegenheden, waarbij alleen de kandidaat van de partijleiding een kans geboden wordt. Zelfs als buitenstaanders erin slagen de vereiste 40.000 handtekeningen te verzamelen, vormen de talloze gedetailleerde regels nog een ernstig obstakel.

De kleinste overtreding kan voldoende zijn voor diskwalificatie - in het verleden zijn kandidaten wel van de kieslijsten verwijderd omdat ze op hun inschrijfformulier niet met de voorgeschreven kleur inkt hadden geschreven, of paperclips hadden gebruikt in plaats van nietjes.

Na een lange juridische strijd die hem volgens eigen zeggen een miljoen dollar heeft gekost, lukte het Forbes met een gerechtelijke uitspraak in alle New-Yorkse districten een plaats op de kieslijsten af te dwingen. Buchanan kwam niet verder dan 23 van de 31 districten. Functionarissen van zowel de Republikeinse als de Democratische partij hebben deze week gezegd te zullen streven naar een versoepeling van de regels, waardoor in de toekomst verschillende kandidaten met elkaar kunnen wedijveren.

Dinsdag zijn er voorverkiezingen in zeven, vooral zuidelijke staten, waaronder Texas en Florida die samen goed zijn voor 221 gedelegeerden. Lamar Alexander, de voormalige gouverneur van Tennessee, heeft de strijd opgegeven na de grote overwinning die Dole afgelopen dinsdag in acht staten boekte. Ook senator Richard Lugar van Indiana heeft zijn kandidatuur opgegeven. Beide hebben ze hun aanhang opgeroepen op Dole te stemmen.