Bond boos over rechtszaak; FIFA dreigt Feyenoord met harde sancties

UTRECHT, 8 MAART. Het bestuur van de wereldvoetbalbond (FIFA) heeft strenge maatregelen aangekondigd tegen Feyenoord. Dit bleek vanmorgen tijdens het kort geding dat de Rotterdamse club in Utrecht heeft aangespannen tegen de KNVB. Daarin eist Feyenoord ondermeer de tv-rechten op van de eigen thuiswedstrijden in de Kuip.

De Rotterdamse voetbalclub wil van de vice-president van de Utrechtse rechtbank mr. H.F.M. Hofhuis weten bij wie de rechten van tv-uitzendingen precies liggen. Bij de bond of de clubs. “De KNVB heeft een stap gezet naar volledige onteigening van de rechten, terwijl haar eigen regels en die van de wereldbond FIFA zeggen dat ook de clubs daar een beroep op kunnen doen”, aldus mr. H. Mentink, de advocaat van Feyenoord.

De raadsman maakte zich boos om een gisteren verzonden fax van de KNVB met een schrijven van de FIFA waarin nog eens wordt benadrukt dat clubs niet naar de civiele rechter mogen stappen. Eerder leverde dit FC Den Bosch al een jarenlange schorsing op. “Dreigementen met een waterpistool”, aldus Mentink.

Het contract dat de KNVB heeft afgesloten met het consortium van het sportkanaal is in strijd met het Europese en nationale mededigingsrecht. Ook handelt de voetbalbond tegen zijn eigen reglementen en statuten. Tevens strookt de handelwijze niet met het arrest van de Hoge Raad inzake het verbruiksrecht van voetbalstadions.

In een anderhalf uur durend pleidooi maakte hij vervolgens duidelijk dat de overeenkomst met het sportkanaal bij Feyenoord vooral in het verkeerde keelgat is geschoten omdat het hier niet alleen de rechten van samenvattingen betreft, maar ook die van rechtstreekse uitzendingen. “De KNVB krijgt de mogelijkheid de toeschouwersaantallen negatief te beïnvloeden omdat zij zelf mag bepalen wanneer een live-uitzending plaatsheeft. Terwijl Feyenoord bij elke wedstrijd een half miljoen aan kosten maakt. Dat is 17,50 gulden per bezoeker. Hier staat in het gunstigste geval, bij een kampioenschap, een vergoeding van 4.9 miljoen gulden tegenover.”

Het sportkanaal is strijdig met de horizontale prijsbinding. Een vereniging mag geen winst maken om die onder haar leden te verdelen, zo meende Mentink verder. Daarnaast maakt de KNVB misbruik van haar machtspositie, hetgeen onder meer wordt verboden in artikel 86 van het EG-recht.

Hij kwam ook tot de conclusie dat artikel 20 van het reglement betaald voetbal wordt omzeild waarin is vastgelegd dat clubs aan derden toestemming kunnen verlenen voor het toestaan van video- en fimopenamen in de stadions. “De clubs zijn dus het begin van alles, niet de bond.”

Mentink citeerde bovendien een toelichting van prof. H. van Staveren, hoogleraar in het sportrecht, op een uitspraak over tv-rechten naar aanleiding van de FilmNet-zaak in '85/'86. Van Staveren constateerde toen dat een individuele club niet kan worden verplicht zich te houden aan een collectieve overeenkomst. “Dit lijkt me een moeilijk te nemen hobbel voor de KNVB”, oordeelde Mentink fijntjes.

De advocaat onthulde verder een paar pikante details uit de letter of intent die de KNVB heeft moeten tekenen. Zoals het feit dat het sportkanaal over zeven jaar, na afloop van de overeenkomst, het laatste bod mag doen wanneer de rechten opnieuw worden aangeboden. “Hoe lang zitten we dus nog aan het Sportkanaal vast? Tot 2010 of 2020?”

In zijn afronding speelde Mentink op het gemoed van de vice-president. “Uw beslissing heeft straks een geweldige maatschappelijke impact. De tv-kijker zal daar garen bij spinnen.” Mr. E.J. Dommering wees namens de KNVB in zijn pleidooi erop dat Feyenoord gebonden is aan de democratische besluiten van de KNVB.