Theologen vrezen fusie, maar bestuur praat 'rustig' door

Om de faculteiten letteren, theologie en filosofie te behouden, moeten ze in Amsterdam samen in één faculteit. Gisteren protesteerden studenten theologie. Ze vrezen dat hun studie aan identiteit verliest.

AMSTERDAM, 7 MAART. “Als de plannen van het college van bestuur doorgaan, gaat de faculteit theologie ten onder.” Theologiestudent A. van Nieuwpoort spreekt het uit alsof het een preek is. Veertig Amsterdamse studenten theologie staan om hem heen. Ze leunen over de balustrade in de Academische Club, een sociëteit voor wetenschappelijk medewerkers en afgestudeerden. “Wij zijn niet alleen bezorgd, wij zijn verbolgen”, vervolgt Van Nieuwpoort. De studenten juichen. Onder hen lunchen collegeleden. Ze hebben mes en vork neergelegd, maar kijken niet op of om naar de studenten.

De studenten protesteerden gisteren tegen het college van bestuur van de Universiteit van Amsterdam. Het college wil volgens hen theologie “om zeep helpen” door haar op te laten gaan in een faculteit 'Geesteswetenschappen', samen met letteren en filosofie. De reorganisatie is nodig omdat er steeds minder studenten komen, en daardoor minder geld. Met bredere studies hoopt de universiteit meer studenten te trekken. Er komen vijf algemene propedeuses: taal en letteren; godsdienstwetenschappen; filosofie; kunst en cultuur; en geschiedenis. Daarna kunnen studenten zich specialiseren, maar ook onderwijs bij verschillende vakgebieden volgen. Deze zomer zal de universiteitsraad over de plannen beslissen.

Vooral voor de verbreding van het onderwijs zijn de theologiestudenten bang. R. Kouwijzer, vierdejaarsstudent: “Je krijgt in de propedeuse geschiedenis, filosofie, psychologie, sociologie, klassieke talen, godsdienstwetenschappen en exegese. Als het nog breder moet worden, houd je niets meer over.” Volgens Kouwijzer komt er op neer dat de kleine faculteiten theologie en filosofie zullen opdraaien voor de financiële problemen van de veel grotere letterenfaculteit. Die kampt al jaren met tekorten doordat er minder studenten komen. Het aantal studenten bij theologie is de laatste twee jaar juist met veertig procent gestegen tot tweehonderd.

Maar volgens collegevoorzitter J.K.M. Gevers zien de studenten spoken. De faculteiten zullen niet fuseren, maar anders worden georganiseerd, aldus Gevers. “Nu heeft letteren minder studenten, straks theologie en filosofie. Als alles blijft zoals het is, overleven we het niet. De studenten moeten inzien dat de nieuwe faculteit ook een verrijking van hun studie inhoudt, omdat ze buiten hun eigen vakgebied mogen kijken. dat zijn ze niet verplicht.”

De studenten staan niet alleen in hun bezwaren, ook de wetenschappelijke staf is tegen de plannen. Faculteitsdirecteur J. Waldram vreest vooral dat er te weinig garanties zullen komen voor het behoud van personeel. “Dan zullen er vakken moeten afvallen, en verliest de studie kwaliteit. Gevolg is dat de kerken dan geen theologen uit Amsterdam meer zullen toelaten tot de predikantenopleidingen. De Hervormde Kerk heeft al laten doorschemeren van vier predikantenopleidingen terug te willen naar drie.” Zestig procent van de afgestudeerde theologen volgt na het doctoraal een kerkelijke opleiding, Nederlands hervormd, doopsgezind of evangelisch-luthers. “Als dat wegvalt, hebben studenten geen reden meer in Amsterdam te studeren”, aldus Waldram. Of de Nederlands Hervormde kerk er ook zo over denkt, kan J. Roodenberg, secretaris van het opleidingsinstituut van de Hervormde Kerk, nog niet zeggen. “We willen eerst meer duidelijkheid.”

Voor de faculteit filosofie geldt hetzelfde als voor theologie, zegt faculteitsdirecteur K. Pina. De identiteit van filosofie zal in de grote faculteit verloren gaan. “Het plan is geschreven vanuit een letterenvisie. De faculteit is alleen nodig om de problemen van letteren op te lossen.” Maar L. Noordegraaf, decaan van de letterenfaculteit heeft geen bezwaren tegen de nieuwe faculteit. “Verandering hoeft niet meteen tot kwaliteitsverlies te leiden.” Noordegraaf is een voorstander van bredere studies. “Daar worden studenten alleen maar beter van.”